ص ٥

ايّام تسعه

بنام گوينده توانا

ديباچه طبع و نشر اوّل

رساله ايّام تسعه که مندرجاتش از الواح مبارکه و نطقهای صادره از فم اطهر مرکز ميثاق جلّ ثنائه و مطالع الانوار

و لوح قرن احبای امريک (GOD PASSES BY) استخراج شده شامل وقايع ايّام تسعه محرّمه و الواح مخصوصه

بهر يوم و فروع مربوطه بآن که از قلم اعلی جاری و نازل گرديده ميباشد و بساحت محفل مقدّس روحانی ملّی بهائيان

ايران شيّدالله ارکانه اهداء ميشود. غرض از تأليف اين رساله آن بوده که وقايع و الواح مخصوصه ايّام تسعه با نظمی

مرتّب بطوری که شرح واقعهء هر يوم در فصلی مخصوص مندرج باشد در دسترس عموم احبّای الهی و ثابتين بر عهد

و ميثاق قرار گيرد تا در محافلی که در اوقات مزبوره منعقد ميگردد در جميع نقاط از بلاد و قری تلاوت شود و

احتياجی بمراجعه کتب متعدّده برای تدوين برنامهء محافل مزبوره نماند. اساس اين رساله بر مقدّمه و هفت فصل

و خاتمه گذارده شده و منابع مطالب مندرجه در ذيل رساله يادداشت گرديد. اگر امنای الهی اعضای محفل

مقدّس روحانی ملّی وفّقهم الله صلاح دانند و تصويب فرمايند تکثير آن را مقرّر فرموده انتشار دهند.

ص ٦

اميد که بفضل و عنايت الهی منظور نظر ياران و جالب دعای خير در روزگاران گردد

طهران ١٠٣ - اشراق خاوری

ص ٧

توضيح

١- در صفحه ٤٤٠ سطر ٣ ))بين الملأ العالين(( در بعضی نسخه ها بين العالمين است

٢- اگر در بعضی مقامات و مواضع ترکيب جملات بر خلاف قواعد قوم مشاهده ميشود قارئين

گرامی بدانند که همانطور از قلم مقدّس اعلی جلّ کبريائه نازل گرديده است. جناب زين المقربين

عليه بهاءالله در خصوص اينگونه موارد که در آيات الهيه رعايت قواعد قوم نشده از ساحت اقدس

جمال قدم جلّ کبريائه سؤال نموده و لوح منيع مقدّسی در جواب ايشان از قلم اصل قديم جلّ سلطانه

نازل گشته که در اين مقام تيمّناً و تبرّکاً آن لوح مبارک را نقل مينمايد قوله تبارک و تعالی

ان يا زين... فی الحقيقه آنچه نازل همان صحيح بوده وخواهد بود در ارض سرّ اراده چنان

بود که قواعدی در علم الهيّه نازل شود تا کلّ مطّلع باشند نظر باحزان وارده و اشغال متواتره و

ابتلاهای متتابعه تأخير افتاد العلم فی قبضته يقلّبه کيف يشآء مثلاً در بعض مقام آيه

بر حسب قواعد ظاهريّه بايد مرفوع و يا مجرور باشد منصوب نازل شده در اين مقام يا کان مقدّر است

و يا امثال آن از احرف ناصبه و مواضع آن و اگر مقامی مجرور نازل شده بر حسب ظاهر

ص ٨

بين قوم دون آن مقرّر است در اين مقام حرف جرّ و يا مضاف که علّت جرّ است محذوف

و اين قاعده را در کلّ جاری نمائيد. و همچنين در بعضی مواقع نظر بطراز آيات است لا نحبّ

ان نذکر القافية فی هذا المقام و همچنين نزد ائمّهء نحو فعل لازم در سه مقام بطراز

تعدّی ظاهر بالتّکرير و الباء و الهمزه اين در نزد قوم معتبر است و لکن در علوم الهی

بقرينه مقام فعل لازم متعدّی و فعل متعدِّی لازم ميشود. طوبی للعارفين طوبی

لمن کان موقناً بانّ العلوم کلّها فی قبضة قدرة ربّه العليم الخبير. و همچنين فعل متعدّی

مثل رفع ارفع نازل و امثال آن در کتب سماويه هم از قبل بوده و اين در مقام تأکيد. انتهی

٣- برخی از افعال ثلاثی مجرّد که در ابواب مختلفه استعمال شده در هر مقام و محل مطابق

باب مخصوصی اعراب گذاشته شده است. اگر قارئين گرامی مثلاً يک فعل را در دو موضع

با اعراب مختلف ملاحظه فرمايند بدانند که اشتباهی در گذاشتن اعراب رخ نداده بلکه در هر مقامی

مطابق باب مخصوصی اعراب شده. فی المثل کلمهء ))سرع(( که هم از باب چهارم وهم از باب ششم

ص ٩

ثلاثی مجرّد آمده در بعضی جاها مطابق باب چهارم و در برخی مقامات مطابق باب ششم اعراب شده

و همچنين کلمه ))خدم(( و غيرها که از ابواب مختلفه آمده است.

٤- بعضی از افعال که لازم و متعدّی مجهول آن هر دو در عبارتی صحيح بوده و ميتوان هر دو را استعمال

کرد در مقامی لازم و در مقام ديگر متعدّی مجهول اعراب شده مانند کلمه نَزَلَ و نُزِّلَ و غيرها.

٥- در بعضی موارد انواع مختلفه اعراب که در کلمه جايز است جمعاً گذاشته شده عليهذا مشاهدهء

دو علامت مختلف بر روی يک حرف از کلمه از اين جهت است نه آنکه اشتباه شده باشد مثلاً

کلمهء جهات بعضی جاها اينطور اعراب شده جَهات (جُهات يا جِهات) و بر اين قياس است کلمات ديگر.

٦- غالباً اعراب کلمات از نقطه نظر نحوی در هر موردی نظر بجنبهء مُرَجّحه گذاشته شده و جنبهء محتمل

ديگر رعايت نشده لهذا خوانندگان گرامی ميتوانند با مختصر دقتی جنبهء مرجّحهء اعراب کلمه را در يابند

و در هر محلّ بصحّت اعراب مطمئن باشند.

ص ١٠

هو اللّه

مقدّمه

مطابق نصوص صريحه مبارکه الهيّه در سال نه روز اشتغال بکسب و کار

بر اهل بها حرام است حضرت عبد‌البهاء جلّ ثنائه در لوح ميرزا محمّد

حسين بن ميرزا احمد علی نيريزی ميفرمايند قوله الاحلی:.

“هواللّه ای ثابت بر پيمان نامه شما رسيد از کثرت مشاغل جواب مختصر مرقوم

ميگردد در ايّام سنه نه روز اشتغال بشغلی فی‌الحقيقه جائز نه بعضی نصوص

الهيّه و بعضی قياس بآن يوم اوّل و ثانی محرّم سه روز عيد رضوان يوم هفتادم

نوروز و يوم نيروز و يوم بيست و هشتم شعبان و يوم پنجم جمادی الاولی ...

اين نه روز اشتغال بکسب و تجارت و صناعت و زراعت جائز نه و همچنين اجرای مقتضيات

مناصب و وظائف يعنی اجرای خدمت حکومت و عليک البهاء الابهی ع ع انتهی“

و در لوح آقا محمّد صادق جهرمی نازل قوله العزيز

“يوم بعثت حضرت اعلی و يوم هفتادم نوروز و روز بيست و هشتم شعبان و يوم اوّل محرّم و يوم ثانی محرّم

ص ١١

و يوم نوروز و سه روز رضوان اشتغال بامور حرام است. انتهی “

حضرت وليّ امر الله ارواحنا فداه در لوح مبارک مورّخ چهاردهم شهر الرّحمة

سنه ٩٥ بديع در جواب سؤال محفل مقدّس روحانی ملّی بهائيان ايران شيّد اللّه ارکانه ميفرمايند قوله الاحلی:

...“ اشتغال بامور در ليل و نهار هر دو از محرّمات حتميّه است. انتهی”

و در توقيع مبارک مورّخ ١٤ شهر الکمال سنه ٩٥ بديع مطابق ١٤ آگست سنه

١٩٣٨اين بيان مبارک نازل قوله الاحلی:

“در خصوص خبّازها و قصّابها و صاحبان اين قبيل مشاغل در نقاطيکه مشاغل

مزبوره منحصر باحبّا است سؤال نموده بوديد که در اينقسمت استثنائی در

ايّام محرّمه متبرّکه از برای آنان هست يا نه فرمودند بنويس کسر حدود

بهيچوجه من الوجوه جائز نه و استثنائی مقبول و محبوب نبوده و نيست

سستی و تهاون در اينموارد علّت ازدياد جرئت و جسارت دشمنان امر اللّه خواهد گشت. انتهی“

نصوص مبارکه در اينخصوص بسيار و در اين رساله بهمين مقدار اکتفا رفت

اينک بنگارش وقايع ايّام محرّمه ميپردازد

ص ١٢

فصل اوّل

اوّل محرّم يوم تولّد حضرت ربّ اعلی مشتمل بر سه مطلب

مطلب اوّل

از قلم جمالمبارک لوحی مخصوص شب تولّد حضرت ربّ اعلی جلّ ذکره نازلشده که صورت آن اينست

بِسْمِ المَوْلُودِ الَّذی جَعَلَهُ اللّهُ مُبَشِّراً لِأِسْمِهِ الْعَزيزِ الْوَدُودِ لَوْحٌ مِنْ لَدُنّا اِلی لَيْلَةٍ فيها لاحَتِ السَّمواتُ وَ

الْاَرْضُ مِنْ نَيِّرٍ بِه اَنارَ مَنْ فِی الْعالَمينَ طوُبی لَکِ بِما وُلِدَ فيکِ يَوْمُ اللّهِ الَّذی جَعَلْناهُ مِصْباحَ

الْفَلاحِ لِأَهْلِ مَدائنِ الْأَسْمآء وَ اَقْداحَ النَّجاحِ لِمَنْ فِی مَيادينِ الْبَقآء وَ مَطْلَعَ الْفَرَحِ وَ الْأِبْتِهاجِ

لِمَنْ فی الْأِنْشآء تَعاليَ اللّهُ فاطِرُ السَّمآء الَّذی اَنْطَقَهُ بِهذَا الْأِسْمِ

ص ١٣

الَّذی بِه خُرِقَتْ حُجُباتُ الْمَوْهوُمِ وَ سُبُحاتُ الظُّنُونِ وَ اَشْرَقَ اِسْمُ الْقَيُّومِ مِنْ اُفُقِ الْيَقينِ وَ فيهِ فُکَّ

خَتْمُ رَحيقِ الْحَيَوانِ وَ فُتِحَ بابُ الْعِلْمِ وَ الْبَيانِ لِمَنْ فِی الْأِمْکانِ وَ سَرَتْ نَسَمَةُ الرَّحْمنِ عَليَ الْبُلدانِ

حَبَّذا ذاکَ الْحينُ الَّذی فيهِ ظَهَرَ کَنْزُ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَليمِ الْحَکيمِ اَنْ يا مَلَأَ الْاَرْضِ وَ السَّمآء اِنَّهَا

اللَّيْلَةُ الْأُولی قَدْ جَعَلَهَا اللّهُ ايَةً للَّيْلَةِ الْأُخْری الَّتی فيها وُلِدَ مَنْ لايُعْرَفُ بِالْأَذْکارِ وَ لا يُوصَفُ

بِالْأَوْصافِ طُوبی لِمَنْ تَفَکَّرَ فيهِما اِنَّهُ يَريَ الظّاهِرَ طِبْقَ الْباطِنِ وَ يَطَّلِعُ بِاَسْرارِ اللّهِ فی هذَا الظُّهُورِ

الَّذی بِهِ ارْتَعَدَتْ اَرْکانُ الشِّرکِ وَ انْصَعَقَتْ اَصْنامُ الْأَوْهامِ وَ اَرْتَفَعَتْ رايَةُ اِنَّهُ لا اِلهَ اِلّا هُوَ

الْمُقْتَدِرُ الْمُتَعالِی الْواحِدُ الْفَرْدُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزيزُ الْمَنيعُ وَ فيها هَبَّتْ رائحَةُ الْوِصالِ وَ فُتِحَتْ اَبْوابُ

الّلِقآء فِی الْمَآلِ وَ نَطَقَت الْأَشْياءُ الْمُلْکُ لِلّهِ مالِکِ الْأَسْمَآء الَّذی اَتی بِسُلْطانٍ اَحاطَ الْعالَمينَ

وَ فيها تَهَلَّلَ الْملَأ الْأَعْلی رَبَّهُمُ الْعَليَّ الْأَبْهی وَ سَبَّحَتْ حَقايِقُ الْأَسْمآء مالِکَ الْأخِرَةِ وَ الْأُولی

ص ١٤

بِهذَا الّظُهُورِ الَّذی بِه طارَت الجِبالُ اِليَ الْغَنيِّ الْمُتَعالِ وَ تَوَجَّهَت الْقُلُوبُ اِلی وَجهِ الْمَحْبُوبِ وَ تَحَرَّکَت

الْأَوْراقُ مِنْ اَرْياحِ الْأِشْتِياقِ وَ نادَت الْأَشْجارُ مِنْ جَذْبِ نِداء الْمُخْتارِ وَ اهْتَزَّ الْعالَمُ شَوْقاً لِلِقآء مالِکِ

الْقِدَمِ وَ بُدِعَتِ الْأَشْياءُ مِنَ الْکَلِمَةِ الْمَحْزُونَةِ الَّتی ظَهَرَتْ بِهذَا الْأسْمِ الْعَظيمِ اَنْ يا لَيْلَةَ الْوَهّابِ قَدْ نَری

فيکِ أُمَّ الْکِتابِ أَ اِنَّهُ مَوُلوُدٌ اَمُ کِتابٌ لا وَ نَفْسی کُلُّ ذلِکَ فی مَقامِ الْاَسْمآء قَدْ جَعَلَهُ اللّهُ مُقَدَّساً

عَنْها بِه ظَهَرَ الْغَيْبُ الْمَکْنُونُ وَ السِّرُّ الْمَخْزُونُ لا وَ عَمْری کُلُّ ذلِکَ يُذْکَرُ فيمَقامِ الصِّفاتِ وَ اِنَّهُ

لَسُلْطانُها بِه ظَهَرَ مَظاهِرُ لا قَبْلَ اِلهٍ اِلَّا اللّهُ طُوبی لِلْمُوقِنينَ اِذاً انْصَعَقَ الْقَلَمُ الْاَعْلی وَ يَقُولُ يا مَنْ

لا تُذْکَرُ بِالْأَسْمآء فَاعْفُ عَنّی بِسُلْطانِکَ الْمُهَيْمِنِ عَليَ الْأَرْضِ وَ السَّمآء لِاَنّی خُلِقْتُ بِاِبداعِکَ کَيْفَ اَقْدِرُ

اَنْ اَذْکَر ما لا يُذْکَرُ بِالْأِبْداعِ مَعَذلِکَ وَ عِزَّتِکَ لَوْ اَذْکُرُ ما اَلْهَمْتَنی لَيَنْعَدِمنَ الْمُمْکِناتُ مِنَ الْفَرَحِ

وَ الْأِبْتِهاجِ فَکَيْفَ تَمَوُّجاتُ بَحْرِ بَيانِکَ فيهذَا الْمَقامِ الْأَسْنی وَ الْمَقَرِّ الْأَعْليَ الْأَقْصی

ص ١٥

اَيْ رَبِّ فَاعْفُ هذَا الْقَلَمَ الْأَبْکَمَ عَنْ ذِکرِ هذا الْمَقامِ الْأَعْظَمِ ثُمَّ ارْحَمْنی يا مالِکی وَ سُلْطانی وَ تَجاوز

عَنّی بِمَا اجْتَرَحْتُ بَيْنَ يَدَيْکَ اِنَّکَ اَنْتَ الْمُعْطيِ الْمُقْتَدِرُ الْغَفُورُ الْکَريمُ

انتهی

ص ١٦

مطلب دوّم

لوح مبارک رؤيا (بمناسبت نزولش در يوم ميلاد حضرت اعلی )

بِسْمِهِ الْمُغَرِّدِ عَليَ الْأَفْنانِ

يا اِسْمی اِسْمَعْ نِدائی مِنْ حَوْلِ عَرْشی لِيُبَلِّغَکَ اِلی بَحْرٍ ما لَهُ ساحِلٌ وَ ما بَلَغَ قَعْرَهُ سابِحٌ اِنَّ رَبَّکَ لَهُوَ

الْعَليمُ الْکَريمُ قَدْ اَرَدْنا اَنْ نَمُنَّ عَلَيْکَ بِذِکرِ ما رَاَيْناهُ لِتَريَ الْعالَمَ النُّورانِيَ فی هذَا الْعالَمِ الظُّلمانِيّ

وَ تُوقِنَ بِاَنَّ لَنا عَوالِمَ فيهذَا الْعالَمِ وَ تَشَکُّر رَبَّکَ الْخَبيرَ اِنَّهُ لَوْ اَرادَ اَنْ يُظْهِرَ مِنَ الذَّرَّةِ اَنْوارَ الشَّمْسِ وَ

مِنَ الْقَطْرَةِ اَمْواجَ الْبَحْرِ لِيَقْدِرُ کَما فَصَّلَ مِنَ النُّقْطَةٍ عِلْمَ ما کانَ وَ ما يَکُونُ اِنّاکُنّا مُسْتَوِياً عَليَ الْعَرْشِ دَخَلَتْ

ص ١٧

وَرَقَةٌ نَوْراءُ لابِسَةً ثِياباً رَفيعَةً بَيْضآءَ اَصْبَحَتْ کَالْبَدْرِ الطّالِعِ مِنْ اُفُقِ السَّمآء تَعالَی اللّهُ مُوجِدُها

لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها لَمّا حَلَّتِ اللِّثامَ اَشْرَقَتِ السَّمواتُ وَ الْأَرْضُ کَاَنَّ کَيْنُونَةَ الْقِدَمِ تَجَلَّتْ عَلَيْها

بِاَنْوارِها تَعالَی اللّهُ مُوجِدُها لَمْ تَرَعَيْنٌ بِمِثْلِها وَ هِيَ تَتَبَسَّمُ وَ تَميلُ کَغُصْنِ الْبانِ فی مَنْظَرِ الرَّحْمنِ تَعالَی

مُظْهِرُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها ثُمَّ سارَتْ وَ طافَتْ مِنْ غَيْرِ قَصدٍ وَ اِرادَةٍ مِنْ عِنْدِها کَاَنَّ اِبْرَةَ الْعِشْقِ انْجَذَبَتْ مِنْ

مِغْناطيسِ الْجَمالِ الْمُشْرِقِ اَمامَ وَجْهِها تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها تَمْشی وَ الْجَلالُ يَخْدِمُها وَ مَلَکُوتُ

الْجَمالِ يُهَلِّلُ وَرائَها مِنْ بَديعِ حُسْنِها وَ دِلالِها وَ اعْتِدالِ اَرْکانِها تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها ثُمَّ وَجَدْنَا

الشَّعَراتِ السَّوْداءَ عَلی طُولِ عُنْقِهَا الْبَيْضآء کَاَنَّ اللَّيلَ وَ النَّهارَ اعْتَنَقا فيهذَا الْمَقَرَّ الْأَبْهی وَ الْمَقْصَدِ الْأَقْصی

تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها لَمّا تَفَرَّسْناَ فی وَجْهِها وَجَدْنَا النُّقْطَةَ الْمَسْتُورَةَ تَحْتَ حِجابِ الْواحِدِيَّةِ

ص ١٨

مُشْرِقَةً مِنْ اُفُقِ جَبِينِها کَاَنَّ بِها فُصِّلَتْ اَلْواحُ مَحَبَّةِ الرَّحْمنِ فِی الْأِمْکانِ وَ دَفاتِرُ الْعُشّاقِ فِی الأفاقِ

تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها وَ حَکَتْ عَنْ تِلْکَ النُّقْطَةِ نُقْطَهٌ اُخْری فَوْقَ ثَدْيِهَا الْأَيْمَنِ تَعالی مَوْلَی

السِّرِّ وَ الْعَلَنِ الَّذی خَلَقَها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها وَ قامَ هَيْکَلُ اللّهِ يَمْشی وَ تَمْشی وَرآئَهُ سامِعَةً مُتَحَرِّکَةً

مُنْجَذِبَةً مِنْ آياتِ رَبِّها تَبارَکَ الَّذی خَلَقَها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثلِها ثُمَّ ازْدادَتْ سُرُوراً وَ فَرَحاً وَ شَوْقاً اِلی اَنْ

تَغَيَّرَتْ وَ انْصَعَقَتْ فَلَمّا اَفاقَتْ تَقَرَّبَتْ وَ قالَتْ نَفْسی لِسِجْنِکَ الْفِدآءُ يا سِرَّ الْغَيْبِ فی مَلَکُوتِ الْأِنْشآء

تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها وَ کانَتْ تَنْظُرُ اِلی مَشْرِقِ الْعَرْشِ کمَنْ باتَ فی سُکْرٍ وَ حَيْرَةٍ اِلی اَنْ وَضَعَتْ

يَدَها حَوْلَ عُنُقِ رَبِّها وَ ضَمَّتْهُ اِلَيْها فَلَمّا تَقَرَّبَتْ تَقَرَّبْنا وَجَدْنا مِنْها ما نُزِّلَ فِی الصَّحيفَةِ الْمَخْزُوُنَةِ

الْحَمْرآء مِنْ قَلَمِيَ الْأَعْلی تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها ثُمَّ مالَتْ برَأْسِها وَ اَتَّکَاَتْ بِوَجْهِها عَلی

ص ١٩

اِصْبَعَيْها کَأَنَّ الْهِلالَ اقْتَرَنَ بِالْبَدْرِ التَّمامِ تَعالی مُوجِدُها لَمْ تَرَ عَيْنٌ بِمِثْلِها عِنْدَ ذلِکَ صاحَتْ وَ قالَتْ کُلُّ

الْوُجُودِ لِبَلائکَ الْفِداءُ يا سُلْطانَ الْأَرْضِ وَ السَّمآء اِلی مَ اَوْدَعْتَ نَفْسَکَ بَيْنَ هؤُلآء فی مَدينَةِ عَکّاءَ اُقْصُدْ

مَمالِکَکَ الْأُخْريَ الْمَقاماتِ الَّتی ما وَقَعَتْ عَلَيْها عُيُونُ اَهْلِ الْأَسْمآء عِنْدَ ذلِکَ تَبَسَّمْنا اَعْرِفُوا هذَا الذِّکْرَ

الْأَحْلی وَ ما اَرَدْناهُ مِنَ السِّرِ الْمُسْتَسِّرِ الظّاهِرِ الْأَخْفی يا اُولِی النُّهی مِنْ اَصْحابِ سَفينَتيَ الْحَمْرآء قَدْ

تَصادَفَ هذَا الذِّکْرُ يَوْمَاً فيهِ وُلِدَ مُبَشِّرِيَ الَّذی نَطَقَ بِذِکْری وَ سُلْطانی وَ اَخْبَرَ النّاسَ بِسَمآء مَشِيَّتی وَ بَحْرِ

اِرادَتی وَ شَمْسِ ظُهُوری وَ عَزَّزْناهُ بِيَوْمٍ اخَرَ الَّذی فيهِ ظَهَرَ الْغَيْبُ الْمَکْنُونُ وَ السِّرُّ الْمَخْزُونُ وَ الرَّمْزُ الْمَصُونُ

الَّذی بِهِ اَخَذَ الْأِضْطِرابُ سُکّانَ مَلَکُوتِ الْأَسْمآء وَ انْصَعَقَ مَنْ فِی الْأَرْضِ وَ السَّمآء اِلّا مَنْ اَنْقَذْناهُ

بِسُلْطانٍ مِنْ عِنْدِنا وَ قُدْرَةٍ مِنْ لَدُنّا وَ اَنَا الْمُقْتَدِرُ عَلی ما اَشاءُ لا اِلهَ اِلّا

ص ٢٠

اَنَا الْعَليمُ الْحَکيمُ طُوبی لِمَنْ وَجَدَ عَرْفَ اللّهِ فی هذَا الْيَوْمِ الّذی کانَ مَطْلَعَ الظُّهُورِ وَ مَشْرِقَ اسْمِيَ الْغَفُورِ

وَ فيهِ فاحَتِ النَّفْحَةُ وَ سَرَتِ النَّسَمَةُ وَ اَخَذَ جَذْبُ الظُّهُورِ مَنْ فِی الْقُبُورِ وَ نادَی الطُّورُ الْمُلْکُ لِلّهِ

الْمُقْتَدِرِ الْمُتَعاليِ الْعَليمِ الْخَبيرِ وَ فيهِ فازَ کُلُّ قاصِدٍ بِالْمَقْصُودِ وَ کُلُّ عارِفٍ بِالْمَعْرُوفِ وَ کُلُّ سالِکٍ

بِصِراطِهِ الْمُسْتَقيمٍ سُبْحانَکَ يا اِلهی بارِکْ عَلی اَحِبّائکَ ثُمَّ اَنْزِلْ عَلَيْهِمْ مِنْ سَمآء عَطائکَ ما يَجْعَلُهُمْ مُنْقَطِعينَ

عَنْ دُونِکَ وَ مُتَوَجِّهينَ اِلَی الْأُفُقِ الَّذی مِنْهُ اَشْرَقَتْ شَمْسُ فَضْلِکَ وَ قَدِّرْ يا اِلهی ما يَنْفَعُهُمْ فِی الدُّنْيا وَ

الْأخِرَةِ اِنَّکَ اَنْتَ الْمُقْتَدِرُ الْمُتَعالِی الْمُعْطِی الْباذِلُ الْغَنِيُّ الْکَريمُ انتهی

ص ٢١

مطلب سوّم

تاريخ حيات حضرت ربّ اعلی قبل از بعثت

مستخرجه از تاريخ نبيل و ساير منابع موثّقه

روز تولّد حضرت اعلی و جمال مبارک از جمله اعياد مهمّه امريّه است و در کتاب

اقدس ذکر آن دو يوم از قلم اعلی نازل شده قوله تعالی:

“وَ الْأخَرَيْنِ فی يَوْمَيْن کَذلِکَ قُضِيَ الْأَمْرُ مِنْ لَدُنْ امِرٍ عَليمٍ ” ( آيه ٢٥٧ )

و در رساله سؤال و جواب ميفرمايند قوله تعالی:

“مولود اقدس ابهی اوّل فجر يوم دوّم محرّم است و يوم اوّل مولود مبشّر است

و اين دو يک يوم محسوب شده عند الله. انتهی“

در لوح رشحات الهام و لوح زين المقرّبين و الواح مبارکه ديگر نيز اين مطلب نازل گرديده مراجعه فرمايند

ص ٢٢

در اين مقام مختصری از تاريخ تولّد حضرت ربّ اعلی را مينگارد

حضرت ربّ اعلی نام مبارکشان سيّد عليمحمّد و بالقاب عظيم ربّ اعلی و نقطه

اولی و مبشّر جمال ابهی و نقطه بيان و باب ملقّب و معروفند پدر بزرگوارشان

سيّد محمّد رضا و اجداد عاليمقام حضرتش ميرزا ابو الفتح بن ميرزا ابراهيم بن

ميرزا نصرالله الحسينی شيرازی هستند (١) مادرشان مسمّاة بفاطمه بيگم بنت

ميرزا محمّد حسين بن ميرزا عابد است (٢) تولّد هيکل مبارک در شيراز در يوم

اوّل محرّم در منزل آقا ميرزا علی عموی والده هيکل مبارک بسال هزار و دويست

و سی و پنج هجری قمری مطابق بيستم اکتبر سال ١٨١٩ ميلادی اتّفاق افتاد (٣)

در دوران طفوليّت هيکل مبارک پدر بزرگوارشان در سال ١٢٤٣ هجری قمری صعود

فرمود . و جناب حاجی ميرزا سيّد علی خال اعظمِ هيکلِ مبارک متکفّلِ مراقبت

و پرورشِ حضرت گرديد هيکل مبارک در اوائل چندی در مکتب شيخ عابد معروف به شيخنا که در قهوه

______________________________________________________________________

)١( توقيع مبارک حضرت اعلی و شجره ارتباط افنان باغصان که ضميمه صفحه ٩ از مقدّمه ترجمه

انگليسی تاريخ نبيل است (٢) شجره ارتباط افنان باغصان

)٣( ترجمه انگليسی تاريخ نبيل ص ٧٢ حاشيه ٢

ص ٢٣

اوليا بود تشريف بردند (١) و در اوّل ماه ربيع الاوّل سال ١٢٥٧ هجری قمری

بزيارت نجف و کربلا عزيمت فرموده و پس از هفت ماه بفارس مراجعت نمودند (٢)

و با جناب خال در شيراز به تجارت پرداختند (٣) تا در سال ١٢٥٨ هجری يوم جمعه

هجدهم رجب ازدواج هيکل مبارک با خديجه بيگم بنت آقا ميرزا علی بن آقا ميرزا

عابد صورت گرفت (٤) از اين اقتران طفلی موسوم باحمد بوجود آمد که در سال

١٢٥٩هجری يعنی يکسال قبل از بعثت مبارک وفات يافت (٥) هيکل مبارک در کتاب

قيّوم الاسماء که بتفسير احسنُ القَصَص نيز معروفست در ضمن سوره ٢٨ نام فرزند

خود را احمد ذکر فرموده و حضرت حرم را در مصيبت آن طفل تسليت داده‌اند

قبر احمد در شيراز در بقعه بی‌بی دختران در پای سروی واقع شده بود و امروز

آن نقطه مشخّص و معلوم است و در چند سال قبل حسب الامر حضرت وليّ امراللّه جلّ

سلطانه محفل روحانی شيراز در حضور نماينده مخصوص هيکل مبارک جناب دکتر

لطف اللّه حکيم و جمعی از احبّای الهی رمس احمد را از محلّ اوّل بگلستان جاويد شيراز منتقل کرده

______________________________________________________________________

)١( ايضاً صفحه ٧٥ حاشيه ١ (٢) ايضاً صفحه ٧٥ حاشيه ١ (٣) تاريخ نبيل انگليسی صفحه ٧٦

(٤) قباله ازدواج مبارک که در بيت شيراز محفوظ است (٥) صفحه ٧٦ تاريخ نبيل انگليسی

ص ٢٤

و مدفون ساختند. پس از وفات اين طفل مناجاتی از قلم مبارک صادر شده که

چند فقره آن در صفحه ٧٧ ترجمه انگليسی تاريخ نبيل مسطور و ترجمه آن بفارسی چنين است.

اَللّهُمَّ يا اِلهی کاش اين ابراهيم تو را هزار اسمعيل بود تا همه

را در راه محبّت تو قربانی مينمود يا محبوبی يا مقصود قلبی محبّت اين احمد

که بنده تو عليمحمّد او را در راه تو قربانی کرد هيچگاه نميتواند شعله

محبّت تو را که در قلبش افروخته خاموش سازد تا جانم در پای تو نثار نشود

و تا جسمم در راه تو بخاک و خون نغلطد و تاسينه‌ام برای تو هدف گلوله‌های

بيشمار نشود اضطراب من تسکين نيابد و دل من راحتی نپذيرد ايخدای من ای

يگانه مقصود من قربان شدن يگانه فرزند مرا بپذير و قبول فرما و فدا شدن

او را فاتحه و علامت فدا شدن من در راهت قرار بده و بفضلت فداکاری مرا

قبول فرما آرزو دارم که خون من در راه تو ريخته شود تا بذر امر تو را با

خون خود آبياری نمايم تأثير مخصوصی بخون من عطا کن تا بذر الهی بزودی در

قلوب عباد انبات نمايد و سر‌سبز گردد و نموّ کند تا درختی توانا گردد و

جميع اهل عالم در سايه آن مجتمع شوند اللّهمّ استجب دعائی و حققّ لی املی وَ مُنائی انّک انت المقتدر

ص ٢٥

الکريم. انتهی

باری هيکل مبارک مدّتی را هم در بوشهر بتجارت مشغول بودند تا دوران اظهار

امر و بعثت رسيد که شرح آن در فصل سوم مسطور است.

مادر حضرت اعلی در آخرين سال قرن سيزدهم هجری (١) در نهايت درجه ايمان و ايقان

بظهور مبارک در کربلا وفات يافت و سبب تصديق مشاراليها بامر مبارک در

اوقاتيکه در کربلا مجاور بودند زوجه حاجی عبد‌المجيد شيرازی و جناب حاجی

سيّد جواد کربلائی بودند که باشارهء جمالمبارک نزد مشاراليها رفته و او را

تبليغ نمودند (٢) حرم محترمه حضرت ربّ اعلی جلّ اسمه همشيره حاجی ميرزا سيّد

حسن افنان کبير هستند پسر افنان مزبور مير سيّد علی از عمّه خود حضرت حرم

تقاضا نمود که بمحضر انور حضرت بهاءالله جلّ جلاله وساطت و شفاعت کنند

تا مشاراليه مورد عنايت حقّ شود و اجازه فرمايند تا فروغيّه صبيّه جمالقدم

که از گوهر خانم حرم کاشانيّه جمال قدم بود بحباله نکاح او در آيد حضرت حرم

نقطه اولی ببرادر زاده خود فرمودند که اگر شرط ميکند با ايشان بساحت اقدس

جمالقدم جلّ جلاله همراهی کند و ايشانرا بحضور مبارک برساند در

— -- — -- — -- — -- — -- — -- —

(۱) تاريخ نبيل ص ١٦٤

(٢) تاريخ نبيل ص ١٦٤-١٦٣

ص ٢٦

منظوريکه دارد مساعدت خواهند فرمود سيّد علی قول داد که با عمّه خود حضرت

حرم همراهی کند و ايشانرا بمحضر جمال قدم برساند حضرت حرم هم عريضه

بساحت اقدس تقديم نموده و تقاضای سيّد علی برادر زاده خود را معروض داشتند

و بوساطت حضرت عبد‌البهاء جلّ ثنائه بشرحيکه در لوح مبارک ذکر شده از

ساحت مقدّس جمال قدم عنايةً لِحَرَمَ النقطه لوحی صادر و در آن بقبول وساطت

و شفاعت مشاراليها اشاره فرموده بودند ( لوح مبارکی که راجع باينخصوص

نازل در مدينة اللّه شيراز موجود است) باری سيّد علی به يزد ميرود که وسائل

سفر خود را فراهم نمايد و بعمّه محترمه خود قول ميدهد که از يزد بشيراز

خواهد آمد و مشاراليها را بساحت اقدس خواهد برد حضرت حرم در شيراز منتظر

ورود او بودند و شب و روز چشم براه تا روزی مراسله از سيّد علی بحضرت حرم

رسيد مضمون آنکه چون ‌توجّه بشيراز انجام مطلبرا بتأخير ميانداخت من از راه

روسيّه بساحت اقدس عازم شدم شما هم منتظر باشيد تا بعدها وسيله فراهم شود

و مراجعت کرده با شما بساحت اقدس برويم از اين بيوفائی و خُلف وعده حضرت

حرم بی‌اندازه متأثّر شده و از عدم تهيّه وسائل تشرّف بساحت اقدس بقدری

محزون گرديدند که در بستر مرض افتادند و بملکوت

ص ٢٧

الهی صعود فرمودند چون خبر صعود حضرت حرم بساحت اقدس رسيد بحر عنايت بموج

آمد و زيارتنامه از قلم جمال قدم باعزاز مشار اليها نازل و در آن اين جمله مذکور قوله تعالی:

“اَشْهَدُ اَنَّ فيکِ اجْتَمَعَتِ الْأيتانِ قَدْ اَحْيَتْکِ ايةُ الوِصالِ

فِی الْأُوُلی وَ اَماتَتْکِ ايَةُ الْفِراقِ فِی الْأُخْری “ و در

همين مقام ميفرمايند که خداوند جميع نفوسی را که در آنروز در عالم صعود کردند

بر اثر صعود حضرت حرم همه را بحِليّه غفران بياراست و جميع را آمرزيد

و نيز آيه مبارکه ذيل از قلم مبارک نازل شده:

“اِنَّ الْوَرَقَة الْعُلْيا قَدْ سَمِعَتْ نِدآءَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهی وَ

طارَتْ اِلَيْها“ و اين آيه مبارکه را بامر مبارک جمال قدم ميرزا محمّد علی

(ناقض اکبر) بر سنگی نوشت و بشيراز فرستاده شد تا بر سر قبر حضرت حرم نقطه

اولی که در شاه چراغ شيراز واقع است بگذارند اين سنگ امروز در بيت مبارک

موجود است تا پس از ساختمان مرقد مطهّر حضرت حرم بر سر قبر گذاشته شود وفات

حضرت حرم در سال ١٢٩٩ هجری قمری واقع و اين سال در سنگ مزبور نيز منقوش است

در کتاب بديع از قلم جمال قدم جلّ جلاله نازل:

ص ٢٨

يا قَوْمِ فَاعْلَمُوا بِاَنَّا اصْطَفَيْنا اُمَّ نُقْطَةِ الْأُولی وَ

اِنَّها قَدْ کانَتْ مِنْ خِيَرَةِ الْاِمآء لَدَی الْعَرْشِ مَذْکُوراً

وَ حُرِّمَ اِطلاقُ هذَا الْأِسْمِ عَلی غَيْرِها کَذلِکَ رُقِمَ مِنْ

قَلَمِ الْاَعْلی فی لَوْحِ الْقَضآء الَّذی کانَ فی کَنائزِ عِصْمَةِ

رَبِّکَ مَحْفُوظاً وَ اِنَّها لَخَيْرُ النِّسآء وَ بَعْدَها تُطْلَقُ

عَلی ضِلْعِ النُّقْطَةِ الَّتی ما خَرَجَتْ عَنْ حِصْنِ الْعِصمَةِ وَ

ما مَسَّتْها اَيْدِی الْخائِنينَ وَ کَذلِکَ کانَ الْأَمْرُ مَقْضِيّاً

وَ اَلّتی خانَتْ اِنَّها خَرَجَتْ عَنِ النُّقْطَةِ وَ قُطِعَتْ نِسْبَتُها

مِنَ اللّهِ الَّذی قَدَّرَ کُلَّ اَمْرٍ فی لَوْحٍ مُبيناً ...الی قَوْلِه تَعالی

اليوم خير النّسأ امّ نقطه اولی است و حرام شده اطلاق اين اسم بر اماء اللّه

و همچنين اذن داده شده اطلاق اين اسم بَعدَها بر ضلعِ نقطه که در فارس

ساکنند و از حصن عصمت ربّانی خارج نشده‌اند و حرمة اللّه را رعايت نموده

و دست خائنين بذيل عصمتش نرسيده فَوَ نَفْسِيَ الْحَقّ اوست بتول عَذرآء وَ

حَرَم اعلی و عصمتِ کبری اَنِ اخْدِمُوها يا اَحِبّائی بِصِدْقٍ مُبينٍ

لِأَنَّها بَقِيَّةُ اللّهِ بَيْنَکُمْ اِنْ اَنْتُمْ مِنَ الْعارفينَ.

ص ٢٩

صورت زيارتنامه حضرت حرم که از قلم جمالقدم جلّ جلاله نازلشده اين است قوله تعالی

هُوَ الْمُعَزِّی الْمَحْزُون

اَنْ يا قَلَمُ قَدْ اَتَتْکَ مُصيبَةٌ کُبْری وَ رَزِيَّةٌ عُظْمی الَّتی ناحَتْ بِها اَهْلُ الْفِرْدَوُسِ الْأَعْلی وَ الْجَنَّةِ

الْعُلْيا بِها صَعَدَتِ الْأَحْزانُ اِلی اَنْ بَلَغَتْ اَذْيالَ رِداء الرَّحْمنِ طُوبی لِقاصِدٍ قَصَدَ خِدْمَتَها فی حَيوتِها

وَ زارها بَعْدَ صُعُودِها وَ عُرُوجِها وَ لِأَمَةٍ قَصَدَتْ مَقامَها وَ تَقَرَّبَتْ اِلَی اللّهِ بِها اَلْبَهآءُ الْمُشْرِقُ

مِنْ اُفُقِ غُرَّتِيَ الْغَرّآء وَ النُّورُ الظّاهِرُ اللّائحُ مِنْ سَمآء اِسْمِيَ الْأَبْهی عَلَيْکِ يا ثَمَرَةَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهی

وَ الْوَرَقَةَ الْمُبارَکَةَ النَّورآء وَ اَنيسَةَ مَنِ ابْتَسَمَ بِظُهُورِه مَلَکُوتُ الْبَقآء وَ ناسُوتُ الْأِنْشآء نَشْهَدُ

اَنَّکَ اَوَّلُ وَرَقَةٍ فازَتْ بِکَاسِ الْوِصالِ فِی الْوِثاقِ وَ اخِرُ ثَمَرَةٍ اَسْلَمَتْ رُوحَها فِی الْفِراقِ اَنْتِ الَّتی ذابَ

کَبِدُکِ وَ احْتَرَقَ فُؤادُکِ وَ اشْتَعَلَتْ اَرکانُکِ فی بُعْدِکِ عَنِ الْحُضُورِ فيمَقامٍ جَعَلَهُ اللّهُ مَشْرِقَ اياتِه وَ مَطْلَعَ

ص ٣٠

بَيِّناتِه وَ مَظْهَرَ اَسْمآئِه وَ مَصدَرَ اَحْکامِه وَ مَقَرَّ عَرْشِه يا وَرَقَتی وَ عَرْفَ جَنَّةِ رِضائی اَنْتِ فی الرَّفيقِ

الْأَعْلی وَ الْمَظْلُومُ يَذْکُرُکِ فی سِجْنِ عَکّاء اَنْتِ الَّتی وَجَدْتِ عَرْفَ قَميصِ الرَّحْمنِ قَبْلَ خَلْقِ الْأِمْکانِ وَ

تَشَرَّفْتِ بِلِقائِه وَ فُزْتِ بِوِصالِه وَ شَرِبْتِ رَحيقَ الْقُرْبِ مِنْ يَدِ عَطآئِه نَشْهَدُ اَنَّ فيکِ اجْتَمَعَتِ الْآَيتانِ قَدْ

اَحْيَتْکِ ايَةُ الْوِصالِ فی الْاُولی وَ اَماتَتْکِ ايَةُ الْفِراقِ فِی الْأُخْری کَمْ مِنْ لَيْلٍ صَعَدَتْ فيهِ زَفَراتُکِ فی حُبِّ اللّهِ

وَ جَرَتْ عَبَراتُکِ عِنْدَ ذِکْرِ اسْمِهِ الْأَبْهی اِنَّهُ کانَ مَعَکِ وَ يَرَی اشْتِعالَکِ وَ انْجِذابَکِ وَ شَوْقَکِ وَ اشْتِياقَکِ وَ

يَسْمَعُ حَنينَ قَلْبِکِ وَ اَنينَ فُؤادِکِ يا ثَمَرَةَ سِدْرَتی فی مُصيبَتِکِ ماجَ بَحْرُ الْأَحْزانِ وَ هاجَتْ اَرْياحُ الْغُفْرانِ

اَشْهَدُ اَنَّ فِی اللَّيْلَةِ الَّتی صَعِدَتْ اِلَی الْأُفُقِ الْأَبْهی وَ الرَّفيقِ الْأَعْلی وَ يَوْمِها قَدْ غَفَرَ اللّهُ کُلَّ عَبْدٍ

صَعِدَ وَ کُلَّ اَمَةٍ صَعِدَتْ کَرامَةً لَکِ وَ فَضْلاً عَلَيْکِ اِلّاَ الَّذينَ اَنْکَرُوا حَقَّ اللّهِ وَ ما ظَهَرَ مِنْ عِنْدِه جَهْرَةً

ص ٣١

کَذلِکَ اخْتَصَّکِ اللّهُ يا وَرَقَتی بِهذَا الْفَضْلِ الْأَعْظَمِ وَ الْمَقامِ الْأَسْبَقِ الْأَقْدَمِ ....الی قوله تعالی اِنّا

خَلَّدْنا ذِکْرَکِ مِنْ قَلَمِی الْأَعْلی فِی الصَّحيفَةِ الْحَمْرآء الَّتی مَا اطَّلَعَ بِها اِلَّا اللّهُ مُوجِدُ الْأَشْيآء وَ

ذَکَرْناکِ فی هذَا اللَّوْحِ بِما يَذْکُرُکِ بِهِ الْمُقَرَّبُونَ وَ يَتَوَجَّهُ اِلی رَمْسِکِ الْمُوَحِّدُونَ طُوبی لَکِ وَ نَعيماً لَکِ وَ

لِمَنْ يَحْضُرْ تِلْقآ قَبْرِکِ وَ يَتْلُو ما اَنْزَلَهُ الْوَهّابُ فِی الْمَأبِ. فَصَلِّ اللّهُمَّ يا اِلهی عَلَی السِّدْرَةِ وَ اَوْراقِها

وَ اَغْصانِها وَ اَفْنانِها وَ اُصُولِها وَ فُرُوعِها بِدَوامِ اَسْمائَکَ الْحُسْنی وَ صِفاتِکَ الْعُلْيا ثُمَّ احْفَظْها مِنْ شَرِّ

الْمُعْتَدِينَ وَ جُنُودِ الظّالِمينَ اِنَّکَ اَنْتَ الْمُقْتَدِرُ الْقَديرُ . انتهی

و نيز جمالقدم جلّ جلاله ميفرمايند

ش حرم عَلَيْها بَهاءُ اللّه هُوَ الْمُغَرِّدُ عَلَی الْأَفْنانِ قَدْ فازَ کِتابُکِ فِی الْمَنْظَرِ الْأَکْبَرِ وَ يُخاطِبُکِ مالِکُ الْقَدَرِ وَ يَقُولُ

ص ٣٢

قُولی سُبْحانَکَ اللّهُمَّ يا اِلهی اَنَا الْوَرَقَةُ الَّتی اَنْبَتَتْها مَشِيَّتُکَ وَ اِرادَتُکَ اِلی انْ ظَهَرَتْ مِنْ

غُصْنِکَ اَسْئَلُکَ يا مالِکَ الْأُمَمِ وَ سُلْطانَ الْقِدَمِ بِاَنْ تَجْعَلَنی مِنَ الطّائِفاتِ فی حَوْلِکَ فيکُلِّ عالَمٍ

مِنْ عَوالِمِکَ اَيْرَبِّ وَرَقَتُکَ تَحَرَّکَتْ بِاِرادَتِکَ وَ فَوَضَّتْ اَمْرَها اِلَيْکَ اِنَّکَ اَنْتَ الْمُقْتَدِرُ عَلی

ما تَشاءُ وَ اِنَّکَ اَنْتَ الْقَريبُ الشّاهِدُ الْأَمينُ انتهی

و در لوحی ديگر خطاب بحضرت حرم ميفرمايند قوله تعالی:

حرم عليها بهاء الله مالک القدم ( انّه لبهاء الله لمن فيملکوتِ الأمر

و الخلق و مصباح الهدی لمن فی السّموات و الأرضين)

بسمه المقدّس عن الاذکار ای ورقه سدره انشاء اللّه بعنايت رحمت رحمانی

و نيسان مکرمت سبحانی متمسّک بسدره باشی لازال باو متحرّک و ساکن دلتنگ

مباشيد ظهور هر امريرا نظر بمصلحت وقتی مقرّر است کذلکَ قُدِّر مِنْ لَدُنْ

مُقْتَدِرٍ قدير. هميشه در نظر بوده و هستيد ابواب فيض فيّاض مفتوحست و ارياح

رحمت رحمن در هبوب و مرور

ص ٣٣

الحمد للّه از او محسوبيد و باو منسوب اين دولتی است پاينده و جنّتيست

باقيه يَدُومُ و لايَزُولُ يَبقی و لا يَنفی قسم باسم اعظم جميع مقامات

عاليه نا‌متناهيه در اين رتبه مکنون و مستور است چنانچه اثمار و ظهورات

ممتنعه آن در حبوب نظر بعدم استعداد ارض اين رتبه و ظهورات آن پوشيده

و پنهانست و البتّه اين سرّ را در عوالم قَدَريّه و عوالم اخری ظهوری خواهد

بود اگر انوار شمس از سحاب متراکمه ممنوع شود مفقود نخواهد بود و در مقام

خود موجود و مشهود از بعضی مقالات نا‌لايقه محزون نباشيد قبولِ حقّْ معلّقِ

بشروط نبوده علّت و سببِ آن فضلِ او بوده تو باين فضل اعظم فائزی قولی مالی

لفضلک الفداء يا محبوب العالمين. انتهی

در تاريخ نبيل مسطور است آنچه که خلاصه‌اش اين است:

جناب سيّد کاظم رشتی ميدانست که ظهور موعود نزديک است و از طرفی يقين داشت

که حجبات بسيار و موانع متعدّده موجود است که سبب عدم عرفان مردم خواهد گرديد

بنا بر اين همّت گماشت که با نهايت حکمت حجبات را مرتفع سازد و نفوس را برای ساعت

ظهور آماده و مستعدّ نمايد پيوسته بشاگردان خود ميگفت موعودِ منتَظَر از جابلقا

و جابلصا نخواهد آمد بلکه آن بزرگوار الآن

ص ٣٤

در ميان شما است با چشم خود او را می‌بينيد ولی او را نمی‌‌شناسيد از اولاد

رسول و از بنی هاشم است جوانست دارای علم لدنّی است دانش او از تعاليم شيخ

احمد نيست بلکه دارای علم الهی است علم من نسبت باو مانند قطره نسبت بدرياست

من مانند ذرّه خاکم و او خداوند پاک قامت حضرتش متوسّط است از استعمال دخان

بر کنار است بعضی از شاگردان خيال ميکردند که موعودْ خودِ سيّد کاظم است و

علامات را يک يک با او منطبق ميساختند يکی از شاگردان سيّد اينمطلب را اظهار

کرد سيّد کاظم بحدّی خشمناک گشت که نزديک بود او را از جرگه شاگردان خويش بيرون

کند اين شاگرد که نامش ملّا مهدی خوئی بود از سيّد رجا کرد که او را عفو فرمايد

و از گناه خويش استغفار کرد شيخ حسن زنوزی برای من حکايت کرد گفت من نيز از

آن اشخاص بودم که سيّد کاظم را شخص موعود می‌‌پنداشتم و پيوسته از خدا درخواست

ميکردم که اگر براه باطل رفته‌ام مرا آگاه کند بدرجه‌ای مضطرب بودم که چند روز

از خورد و خواب محروم شدم پيوسته بخدمت سيّد مشغول بودم و نهايت تعلّق را باو

داشتم يکروز صبح زود ملّا نوروز که از گماشتگان سيّد بود مرا از خواب بيدار کرد

و گفت دنبال من بيا من برخاستم و با هم بمنزل سيّد کاظم رفتيم سيّد را ديدم

ص ٣٥

لباسهای خود را پوشيده و عبا بدوش افکنده مثل اينکه ميخواهد بمحلّی برود

بمن فرمود شخص بزرگواری وارد شده ميخواهم با تو بديدن او برويم هوا

متدرجاً روشن ميشد براه افتاديم از کوچه‌های کربلا گذر کرديم تا بمنزلی

رسيديم جوانی دم در ايستاده بود عمامه سبزی بر سر داشت و چندان آثار

لطف و تواضع در سيمای او آشکار بود که بوصف نيايد مثل اينکه انتظار ورود

ما را ميکشيد چون نزديک شديم با کمال وقار بطرف ما آمد سيّد را در آغوش

کشيد و نهايت محبّت و لطف را نسبت باو ابراز فرمود سيّد کاظم هم نهايت

احترام را نسبت بآنجوان مراعات کرد در مقابل او ساکت ايستاده بود و سر

بزير افکنده وارد منزل شديم از پلّه‌ها بالا رفته باطاقی ورود نموديم که

مقداری گلهای خوشبو در اطاق موجود و هوا را ‌معطّر نموده بود جوان ما را

به نشستن دعوت کرد سراپای ما را سرور و نشاط گرفته بود در وسط اطاق ظرفی

مملو از شربت بود و فنجان نقره‌ای پهلوی آنظرف گذاشته بودند جوان ميزبان

فنجانرا پر از شربت کرد بسيّد کاظم عنايت کرد و فرمود وَ سَقاهُم رَبَّهُمُ

شَراباً طَهُوراً سيّد ظرفِ شربترا از دست جوان گرفت و تا آخرين جرعه

سر کشيد و چنان سروری در چهره‌اش ظاهر شد که وصف آن ممکن نيست ميزبان جوان

ظرفی از شربت بمن نيز عطا فرمود ولی بيانی نکرد

ص ٣٦

مذاکرات بين سيّد و جوان مزبور مدّتی جريان داشت و جوان پيوسته با آيات

قرآن جواب سيّد را ميفرمود و پس از زمانی برخاستيم ميزبان ما تا دمِ در

ما را مشايعت کرد و نهايت احترام را نسبت بما مراعات نمود جلال و جمال

آنجوان بی‌اندازه مرا متعجّب ساخته مطلب ديگر نيز بر ‌تعجّب من افزود و آن

اين بود که ديدم سيّد کاظم از ظرف نقره شربت آشاميد با آنکه در شريعت

اسلام استعمال ظروف نقره و طلا حرام است هر چه خواستم علّت احترام زائد

از حدِ سيّد را نسبت بآنجوان سؤال کنم ممکن نشد احترام سيّد نسبت بآنجوان

بيش از احترامی بود که نسبت بمقام سيّد الشهدأ مراعات مينمود پس از سه

روز همان جوان وارد محضر سيّد شد و نزديکِ دَر جلوس نمود با نهايت ادب و

وقار درس سيّد را گوش ميداد بمحض اينکه چشم سيّد کاظم بر آنجوان افتاد

سکوت اختيار کرد يکی از شاگردان خواهش نمود که بيان خود را ادامه دهد

سيّد باو فرمود چه بگويم سپس بطرف آنجوان متوجّه شده و گفت حقّ از آن نور

آفتابيکه بر آن دامن افتاده است آشکارتر است من چون نظر کردم ديدم نور

آفتاب بر دامن آنجوان بزرگوار افتاده دومرتبه آن شاگرد از سيّد پرسيد چرا اسم موعود را بما

نميگوئيد و شخص او را بما نشان نميدهيد سيّد با انگشت خويش بگلوی خود اشارت کرد

ص ٣٧

و مقصودش اين بود که اگر نام موعود را بگويم و شخص او را ‌معرّفی کنم

فوراً من و او هردو بقتل خواهيم رسيد چيزيکه بيشتر بر حيرت من افزود

اين بود که مکرّر‌ سيّد کاظم ميفرمود مردم بقدری گمراهند که اگر من

موعود را بآنها ‌معرّفی کنم و او را بآنها نشان بدهم و بگويم محبوب من

و شما اين است همه در مقام انکار بر ميآيند و او را قبول نميکنند با

آنکه سيّد بانگشت خويش بدامن آنجوان اشاره کرد معذلک هيچکس مقصود او را

در اين اشاره نفهميد من کم‌کم دانستم که سيّد کاظم شخص موعود نيست

پيوسته در باره آنجوان فکر ميکردم که کيست اينهمه جذّابيّت او از کجا

است بارها خواستم از سيّد کاظم در باره آنجوان چيزی بپرسم لکن وقار و

جلالت سيّد مرا از سؤال باز داشت سيّد کاظم چندين مرتبه بمن فرمود ای

شيخ حسن خوشا بحال تو که اسمت حسن است آغاز حالت حسن است عاقبتت هم

حسن است بحضور شيخ احمد احسائی رسيدی و با من مدّتی را گذراندی در

آينده نيز بشادمانی بزرگی خواهی رسيد و چيزی خواهی ديد که هيچ چشمی نديده و

هيچ گوشی نشنيده و بقلب کسی خطور نکرده بارها در صدد برآمدم که با

آنسيّد جوان ملاقات کنم و از نام و نسبش جويا شوم چند مرتبه او را ديدم که در حرم سيّد

الشهدأ غرق مناجات و دعا بود بهيچ کس نظری نداشت اشک از چشمانش ميريخت و

ص ٣٨

کلماتی در نهايت فصاحت از لسانش جاری ميشد که بآيات شباهت داشت ميشنيدم

که مکرّر‌ ميگفت يا الهی و محبوب قلبی حالت او بطوری بود که اغلب نمازگذاران

صلوة خويش را ناتمام گذاشته و بکلمات و بيانات آنجوان توجّه مينمودند و از

خضوع و خشوع او حيرت ميکردند گريه او سبب ميشد که همه را گريان ميساخت طرز

زيارت و عبادت را از او ميآموختند سيّد جوان پس از انجام اعمال يکسره

بمنزل خود ميرفت و با هيچکس تکلّم نميفرمود چند مرتبه خواستم با آنحضرت

مذاکره کنم بمحض اينکه نزديک او ميرفتم ‌‌قوّه نهانی مرا باز ميداشت که

وصف آنرا نميتوانم گفت بعد از جستجو و تفحّص همين قدر دانستم که اين جوان از

تجّار شيراز است در جرگه علما داخل نيست خودش و اقوامش نسبت بشيخ احمد

و سيّد کاظم نظری خاصّ دارند بعدها شنيدم که بنجف مسافرت کرده و از آنجا

بشيراز خواهد رفت آنجوان هميشه در نظر من بود علاقه شديدی باو پيدا کرده

بودم بعد از چندی که شنيدم جوانی در شيراز ادّعای بابيّت کرده بقلبم گذشت

که اين همان جوان بزرگواری است که قبلاً او را در کربلا ديده‌ام بعد از

استماع نداء از کربلا بشيراز رفتم ولی آنحضرت بمکّه سفر کرده بودند پس از اينکه مراجعت

ص ٣٩

فرمود بحضور او مشرّف شدم و پيوسته سعی ميکردم که از ملازمين حضرتش باشم. انتهی

در اينمقام شمّه‌ای از آثار و کلمات مبارکه حضرت ربّ اعلی جلّ ذکره را

تيمّناً و تبرّکاً مندرج ميسازد قوله تعالی

بِسْمِ اللّهِ الْعَليِّ الْعَظيمِ

اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذی اَبْدَعَ السَّمواتِ وَ الْأَرْضَ بِاَمْرِه ثُمَّ الَّذينَ کَفَرُوا باياتِه اِلَی اللّهِ يُحْشَرُونَ اَللّهُمَّ اِنّی

اُشْهِدُک بِما تَشْهَدُ لِنَفْسِکَ قَبْلَ کُلّشئ . بِاَنَّکَ اَنْتَ اللّهُ الْفَرْدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الْحَيُّ الْقَيُّومُ الَّذی لا يَأخُذُکَ

وَصْفٌ مِنْ شَيٍْ وَ لا ذِکرٌ عَنْ شَيٍْ و اَنْتَ لَمْ تَزَلْ کُنْتَ بِلا وُجُودِ شَيٍْ وَ لا تَزالُ اِنَّکَ کائنٌ بِلا ذِکْرِ شَيْء

وَ الآنَ قَدْ کُنْتَ بِمِثْلِ ما کُنْتَ فی اَزَلِ الْأزالِ لَمْ يَکُنْ مَعَکَ شَيٌْ وَ لا يُذْکَرُ فی رُتْبَتِکَ شَيٌْ فَسُبْحانَکَ

سُبْحانَکَ لَنْ يَعْرِفَکَ عَلی حَقِّ ذاتيَّتِکَ اَحَدٌ وَ لَنْ يَعْبُدَکَ عَلی حَقِّ کَيْنُونِيَّتِکَ عَبْدٌ فَاَشْهَدُ لَدَيْکَ فيمَقامی

هذا بِاَنَّ نَفْسانِيَّتِکَ دالَّةٌ بِالْقَطْعِ وَ الْمَنْعِ وَ اِنِيَّتَکَ شاهِدَةٌ بِالسَّدِّ وَ الْيَأسِ فَکُلُّ الْوَصْفِ يَرْجِعُ اِلی مَقامِ ابْداعِکَ

ص ٤٠

وَ کُلُّ النَّعْتِ يَدُلُّ عَلی مَقامِ اخْتِراعِکَ اِنْ قُلْتُ اَنْتَ اَنْتَ فَقَدْ حَکَيْتُ الْمِثالَ بِالْمِثالِ وَ اِنَّکَ لَنْ تُعْرَفَ

بِاْلأَحَدِيَّةِ وَ اِنْ قُلْتُ اِنَّهُ هُوَ هُوَ فَقَدْ دَلَّتِ الْأَحَدِيَّةُ بِالْجَلالِ وَ اِنَّکَ لَنْ تُوصَفَ بِالْهُوِيَّةِ

فَسُبْحانَکَ سُبْحانَکَ يا اِلهی لا سَبِيلَ لِأَحَدٍ اِلَيْکَ لا بِالذِّکْرِ وَ لا بِالْأيْقانِ وَ لا بِالثَّناء وَ لا بِالْبَيانِ

وَ لا بِالْعَجْزِ وَ لا بِالْأَسْمآء وَ لا بِالصِّفاتِ فَاَسْتَغْفِرُکَ يا اِلهی فی تِلْکَ السّاعَةِ الَّتی يَنْزِلُ قابِضُ الْأَرْواحِ

بِاِذْنِکَ عَمّا يُحيطُ عِلْمُکَ بی وَ يُحْصی کِتابُکَ وَ اِنَّکَ يا اِلهی لَتَعْلَمُ سِرّی وَ عَلانِيَتی ما جَحَدْتُ تَوْحيدَکَ

وَ اِنْ عَمِلْتُ سُوءً فَاَسْتَغْفِرکَ وَ اَتُوبُ اِلَيْکَ وَ قَدِ انْقَطَعَ الرَّجآءُ مِنّی فی ذلِکَ الْحالِ مِنْ کُلِّشَيْءٍ وَ لا اَجِدُ

لِنَفْسی مُعيناً دُونَکَ وَحْدَکَ لا اِلهَ اِلّا اَنْتَ اَللّهُمَّ اِنّی مُعْتَقِدٌ بِعَدْلِکَ وَ بَدائکَ وَ اِنَّکَ يا اِلهی لَوْ تُعَذِّبُنی

بِکُلِّ عَذابِکَ سَرْمَدَ الْأَبَدِ بِدَوامِ ذاتِکَ جَزاءَ ذِکْری بَيْنَ يَدَيْکَ لَکُنْتُ مُسْتَحِقّاً بِذلِکَ وَ اِنَّکَ مَحْمُودٌ

فی فِعْلِکَ وَ مُطاعٌ فی حُکْمِکَ وَ لا شَفيعَ لی غَيْرُ

ص ٤١

نَفْسِکَ فَاَغْفِرْ لِيَ اللّهُمَّ بِجُودِکَ وَ رَحْمَتِکَ فَاِنَّکَ غَنِيٌّ عَنْ عَذابی وَ اَنَا مُضْطَرٌّ اِلی غُفْرانِکَ وَ اِنْ تَدَعْنی

لَکُنْتُ مِنَ الْهالِکينَ فَاَنْزِل عَلَيَّ النَّصَرَ فی تِلْکَ السّاعَةِ بِبَدائکَ وَ اِلْقائکَ وَ اسْتِغْفارِ مَلائکَتِکَ وَ نُزُولِ

رَحْمَتِکَ فَاِنَّکَ اَنْتَ اَنْتَ قَدِانْقَطَعَ النَّفَسُ مِنّی وَ اِنّی اَنَا اَنَا فَاَفْعَلْ بی ما اَنْتَ اَنْتَ اِنَّکَ اَهْلُ الْجُودِ وَ

الْکَرَمِ وَ الْعِزَّةِ وَ الْأِمْتِنانِ وَ السَّلْطَنَةِ وَ الْبَيانِ وَ النَّعْمآء وَ الْکِبْرِيآء وَ لا اِلهَ غَيْرُکَ وَ لا خالِقَ

لی سِواکَ وَ اِنَّکَ رَبُّ العِزَّةِ عَليَ الخَلْقِ اَجْمَعينَ . انتهی

و در رساله دلائل سبعه ميفرمايند قوله تعالی:

ساذج کلام و جوهر مَرام آنکه شبهه‌ای نبوده و نيست که خداوند لم يزل باستقلال

استجلال ذات مقدّس خود بوده و لا يزال باسترفاع استمناعِ کُنه مقدّس خود خواهد

بود نشناخته است او را هيچ شيئی حقّ شناختن و ستايش ننموده او را هيچ شيئی حقّ

ستايش نمودن مقدّس بوده از کلّ اسماء و منزّه بوده از کلّ امثال و کلّ باو معروف

ميگردد و او اجلّ از آنست که

ص ٤٢

معروف بغير گردد و از برای خلق اوَّلی نبوده و آخری نخواهد بود که تعطيل

در فيض لازم آيد و بعددِ آنچه ممکن است در امکانْ از عددِ خلقْ ارسالِ

رُسُلْ و انزالِ کُتُبْ فرموده و خواهد فرمود هرگاه در بحر اسماء سايری

که کلّ باللّه معروف است و او اجلّ از آنست که بخلق خود معروف گردد يا بعباد

خود موصوف هر شيئی که می‌‌بينی خلق شده بمشيّت او چگونه دليل باشد بر وحدانيّت

حضرت او وُجُودِ او بنفسه دليل است بر وحدانيّتِ خود و وجودِ کلّشیء بنفسه

دليل است بر اينکه او خلق اوست اين است دليل حکمت نزد سيّار بحر حقيقت و

هرگاه در بحر خلق سايری بدانکه مَثَل ذکر اوّل که مشيّت اوّليّه بوده باشد مَثَل

شمس است که خداوند عزّ و جلّ او را خلق فرموده بقدرت خود از اوّل لا اوّل له در

هر ظهوری او را ظاهر فرموده بمشيّت خود و الی آخر لا آخر له او را ظاهر خواهد

فرمود باراده خود و بدانکه مَثَل او مَثَل شمس است که اگر بما لا نهايه طلوع نمايد

يک شمس زياد نبوده و نيست و اگر بما لا نهايه غروب نمايد يک شمس زياده نبوده و

نيست اوست که در کلّ رُسُل ظاهر بوده و اوست که در کلّ کُتُب ناطق بوده

اَوَّلی از برای او نبوده زيرا که اوّل بِاُو اَوَّل

ص ٤٣

ميگردد و آخری از برای او نبوده زيرا که آخر باو آخر ميگردد اوست که در اين

دوره بديع که حال اَلْفِ سيزدهم است بنقطه بيان معروف و ببديع اوّل در يوم

او و بنوح در يوم او و بابراهيم در يوم او و بموسی در يوم او و بعيسی در يوم

او و بمحمّد رسول اللّه در يوم او و بيوم خود در يوم خود و بمن يظهره اللّه

در يوم او و بمَن يُظهِرهِ من بَعدِ مَن يُظهِرهُ اللّهْ در يوم او معروف بوده و اين است

سرِّ قول رسول اللّه از قبل اَمَّا النَّبِيُّونَ فَاَنَا زيرا که ظاهر در کلّ شمس واحد

بوده و هست و اين است معنی حديث که در حقّ حجّت ذکر شده

قال الصّادقُ اِنَّهُ يَقُولُ يا مِعْشَرَ الخَلايِقِ اَلا مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِلی ادَمَ وَ شَيْثٍ فَها اَنَا ذا ادَمُ وَ شَيْثٌ اَلا

وَ مَن اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِلی نوحٍ وَ وَلَدِه سامٍ فَها اَنَا ذا نُوحٌ وَ سامَ اَلا وَ مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِلی اِبراهيمَ وَ

اِسْمعيلَ فَها اَنَا ذا اِبراهيمُ وَ اِسْمعيلُ اَلا وَ مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ مُوسی وَ يُوشَعَ فَها اَنَا ذا مُوسی وَ يُوشَعُ اَلا وَ

مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِلی عيسی وَ شَمْعُونَ فَها اَنَا ذا عيسی وَ شَمْعُونٌ اَلا وَ مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِلی مُحَمَّدٍ وَ اَميرِ

الْمُؤمِنينَ فَها اَنَا ذا مُحَمَّدٌ وَ اَميرُ الْمُؤمِنينَ

ص ٤٤

اَلا وَ مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ اِليَ الحَسَن و الحُسينِ فَها اَنَا ذا اْلحَسَنُ وَ الحُسينُ اَلا وَ مَنْ اَرادَ اَنْ يَنْظُرَ

اِلَی الْأَئمَّةِ مِنْ وُلْدِ الحسينِ فَها اَنَا ذا اَلْأَئمَّةُ وَ يَعُدُّ واحِداً بَعْدَ واحِدٍ اِلَی الحَسَن اَجيبُوا اِلی

مَسْئَلَتی فَاِنّی اُنَبِّئُکُم بِما نُبِئْتُمْ بِه وَ ما لَمْ تُنْبَئُوا بِهِ وَ مَنْ کانَ يَقْرَءُ الْکُتُبَ وَ الصُّحُفَ

فَلْيَسْمَعْ مِنّی اِلی اخِر الحديثِ و نميفرمايد فَيَنظُر الی هذا

زيرا که آنچه رُسلْ بآن رُسلْ بوده در آنست و آنچه کُتُبْ بآن کتبْ

شده از آنست ساذَجِ کلام آنکه خداوند عزّ و جلّ از حکمت بالغه خود در ظهور

محمّد رسول اللّه حجّت را فرقان قرار داده و آن موهبتی بوده که در حقّ هيچ

امّتی قبل از محمّد رسول اللّه نشده که آيه از کتاب اللّه حجّت باشد بر کلّ

من علی الارض و عجز کلّ را برساند و اثبات قدرت الهی نمايد. انتهی

ص ٤٥

فصل دوّم

يوم تولّد جمال اقدس ابهی ( دوّم محرّم )

مشتمل بر شش مطلب

مطلب اوّل

راجع بيوم ثانی محرّم که تولّد جمال اقدس ابهی در آن واقع شده الواحی چند

از قلم مبارک نازل شده از آنجمله اين لوح مبارک است

اَلْأَقْدَسُ الْأَمْنَعُ الْأَعْظَمُ

قَدْ جآءَ عيدُ الْمَوْلُودِ وَ اسْتَقَرَّ عَلَی الْعَرْشِ جَمالُ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَزيز الْوَدُودِ طُوبی لِمَنْ حَضَرَ فيهذَا الْيَوْمِ لَدَی الْوَجْهِ

وَ تَوَجَّهَ اِلَيْهِ طَرْفُ اللّهِ الْمُهَيْمِنِ الْقَيُّومِ قلْ اِنّا اَخَذْنَا الْعيْدَ فِی السِّجْنِ الْأَعْظَمِ بَعْدَ الَّذی قامَ عَلَيْنَا الْمُلُوکُ

ص ٤٦

لا تَمْنَعُنا سَطْوَةُ کُلِّ ظالِمٍ وَ لا تَضْطَرِبُنا جُنُودُ الْمُلْکِ هذا ما شَهِدَ بِهِ الرَّحْمنُ فيهذَا الْمَقامِ الْمَحْمُودِ

قُلْ هَلْ تَضْطَرِبُ کَيْنُونَةُ الْأِطْمينانِ مِنْ ضَوْضاء الْأمْکانِ لا وَ جَمالِهِ الْمُشْرِقِ عَلی ما کانَ وَ ما يَکُونُ هذِه

سَطْوَةُ اللّهِ قَدْ اَحاطَتْ کُلَّ الْأَشْياء وَ هذِه قُدْرَتُهُ الْمُهَيْمِنَةُ عَلی کُلِّ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ تَمَسَّکُوا بِحَبْلِ

الْأِقْتِدارِ ثُمَّ اذْکُرُوا رَبَّکُمُ الْمُخْتارَ فيهذَا الْفَجْرِ الَّذی بِه اَضآءَ کُلُّ غَيْبٍ مَکْنوُنٍ کَذالِکَ نَطَقَ لِسانُ

الْقِدَمِ فيهذَا الْيَوْمِ الَّذی فيهِ فُکَّ الرَّحيقُ الْمَخْتُومُ اِيّاکُمْ اَنْ تَضْطَرِبَکُمْ اَوْهامُ الَّذينَ کَفَرُوا بِاللّهِ اَوْ تَمْنَعَکُمُ

الظُّنُونُ عَنْ هذَا الصِّراطِ الْمَمْدُودِ يا اَهْلَ الْبَهآء طيرُوا بِقَوادِمِ الْأِنْقِطاعِ فی هَواء مَحَبَّةِ رَبِّکُمُ الرَّحْمنِ ثُمَّ

اَنْصُرُوهُ بِما نُزِّلَ فی لَوْحٍ مَحْفُوظٍ اِيّاکُمْ اَنْ تُجادِلُوا مَعَ اَحَدٍ مِنَ الْعِبادِ اَنِ اظْهَرُوا بِعَرْفِ اللّهِ وَ بَيانِه بِهِما يَتَوَجَّهُ

کُلُّ الْوُجُوهِ اِنَّ الَّذينَ غَفَلُوا الْيَوْمَ اُولئکَ فی سُکْرِ الْهَوی وَ هُمْ لا يَفْقَهُونَ طُوبی لِمَنْ تَوَجَّهَ اِلی مَطْلَعِ اياتِ

ص ٤٧

رَبِّه بِخُضُوعٍ وَ اِنابٍ اِنَّکَ اَنْتَ قُمْ بَيْنَ الْعِبادِ ثُمَّ ذَکِّرْهُمْ بِما نُزِّلَ فی کِتابِ رَبِّهُمُ الْعَزيزِ الْمُخْتارِ

قُلِ اتَّقُوا اللّهَ وَ لا تَتَّبِعُوا اَوْهامَ الَّذينَ تَعَقَّبُوا کُلَّ فاجِرٍ مُرْتابٍ اَنْ اَقْبِلُوا بِقُلُوبٍ نَوْرآءَ اِلی شَطْرِ

عَرْشِ رَبِّکُمْ مالِکِ الْأَسْمآء اِنَّهُ يُؤَيِّدُکُمْ بِالْحَقِّ لا اِلهَ اِلّا هُوَ الْعَزيزُ الْمَنّانُ هَلْ تَسْرُعُونَ اِلَی

الْغَديِرِ وَ الْبَحْرُ الْأَعْظَمُ اَمامَ وُجُوهِکُمْ تَوَجَّهُوا وَ لا تَتَّبِعُوا کُلَّ مُشْرِکٍ مَکّارٍ . کَذلِکَ دَلَعَ ديْکُ الْبَقآء

عَلی اَفْنانِ سِدْرَتِنَا الْمُنْتَهی تَاللّهِ بِنَغْمَةٍ مِنْها اسْتَجْذَبَ الْمَلَأُ الْأَعْلی ثُمَّ سُکّانُ مَدآئِنِ الْأَسْمآء

ثُمَّ الَّذينَ يَطُوفُونَ حَوْلَ الْعَرْشِ فِی الْعَشِيِّ وَ الْأِشراقِ کَذلِکَ هَطَلَتْ اَمْطارُ الْبَيانِ مِنْ سَمآء مَشِيَّةِ رَبِّکُمُ

الرَّحْمنِ اَنِ اقْبَلُوا يا قَوْمِ وَ لا تَتَّبِعُوا الَّذينَ جادَلُوا باياتِ اللّهِ اِذْ نُزِّلَتْ وَ کَفَرُوا بِرَبِّهمُ الرَّحْمنِ اِذْ

اَتی بِالْحُجَّةِ وَ الْبُرْهانِ. انتهی

ص ٤٨

مطلب دوّم

لوح مبارک مخصوص ليله تولّد

اَلْرَّؤُفُ الْکَريمُ الرَّحيمُ

اَنْ يا مَلَأَ الْغَيْبِ وَ الشُّهُودِ اَنِ افْرَحُوا فی اَنْفُسِکُمْ ثُمَّ اسْتَبْشِرُوا فی ذَواتِکُمْ بِما ظَهَرَ لَيْلُ الَّذی فيهِ

حُشِرَتِ الْأَکْوارُ وَ دُوِّرَتِ الْأَدْوارُ وَ بُعِثَتِ اللَّيالی وَ الْأَنْهارُ وَ ميْقاتُ الْأَمْرِ مِنْ لَدُنْ مُقْتَدِرٍ قَديرٍ

فَيا بُشْری لِمَنْ فی الْملَأ الْأَعْلی بِهذَا الرُّوحِ الْعَزيزِ الْبَديعِ . وَ هذِه لَيْلَةٌ قَدْ فُتِحَتْ فيها اَبْوابُ الْجِنانِ وَ

سُدَّتْ اَبْوابُ النّيرانِ وَ ظَهَرَ رِضْوانُ الرَّحْمنِ فی قُطْبِ الْأَکْوانِ وَ هَبَّتْ نَسَمَةُ اللّهِ مِنْ شَطْرِ الْغُفْرانِ وَ

ص ٤٩

اَتَتِ السّاعَةُ بِالحَقِّ اِنْ اَنْتُمْ مِنَ الْعارِفين فَيا بُشْری لِهذَا اللَّيْلِ الَّذی اسْتَضآءَ مِنْهُ کُلُّ الْأَيّامِ وَ لا

يَعْقِلُ ذلِکَ اِلّا کُلُّ مُوقِنٍ بَصيرٍ وَ قَدْ طافَتْ فی حَوْلِه لَيالِی الْقَدْرِ وَ نُزِّلَتْ فيهِ الْمَلئکَةُ وَ الرُّوحُ بِاَباريقِ

الْکَوْثَرِ وَ التَّسْنيمِ وَ فيهِ زُيِّنَ کُلُّ الْجِنانِ بِطِرازِ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَزيزِ الْمَنّانِ وَ بُعِثَتْ کُلُّ ما کانَ وَ

فيهِ سَبَقَتِ الرَّحْمَةُ کُلَّ الْعالَمينَ فَيا بُشْری لَکُمْ يا مَلَأَ الرُّوحِ مِنْ هذَا الْفَضْلِ اللّائحِ الْمُبينِ وَ فيهِ

تَزَلْزَلَتْ اَرْکانُ الْجِبْتِ وَ سَقَطَ الصَّنَمُ الْأَعْظَمُ عَلی وَجْهِ التُّرابِ وَ اَنْعَدَمَتْ اَرْکانُ الشُّرُورِ وَ ناحَتِ الْمَناتُ فی

نَفْسِها ثُمَّ انْکَسَرَ ظَهْرُ الْعُزّی وَ ظَلَّ وَجْهُهُ مُسَوَدّاً بِما طَلَعَ فَجْرُ الظُّهُورِ وَ فيهِ ظَهَرَتْ ما قَرَّتْ بِهِ عُيُونُ الْعَظَمَةِ

وَ الْجَلالِ ثُمَّ عُيُونُ النَّبِيّينَ وَ الْمُرْسَلينَ فَيا حَبَّذا لِهذَا الْفَجْرِ الَّذی ظَهَرَ بِالْحَقِّ عَنْ مَطْلَعِ عِزٍّ مُنيرٍ

قُلْ فيهِ مُنِعَتِ الشَّياطينُ عَنِ الصُّعُودِ اِلی جَبَرُوتِ الْعِزِّ وَ الْأِقْتِدارِ وَ اسْتَدْمَتْ قُلُوبُ الَّذينَهُمُ

ص ٥٠

اعْتَرَضُوا عَلَی اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَزيزِ الْمُخْتارِ وَ فيهِ اسْوَدَّتْ وُجُوهُ الْأَشْرارِ وَ اسْتَضائَتْ طَلَعاتُ الْأَبْرارِ

مِنْ هذَا الْجَمالِ الَّذی بِظُهُورِهِ انْتَظَرَ مَلَکُوتُ الْغَيْبِ وَ الشُّهُودِ ثُمَّ اَهْلُ ملَأ الْعالينَ فَيا رُوحاً لِهذَا الرُّوحِ

الَّذی مِنْهُ بُعْثِرَ ما فِی الْقُبُورِ وَ اهْتَزَّ کُلُّ عَظمٍ رَميمٍ قُلْ يا مَنْبَعَ الشُّروُرِ فَاضْرِبْ عَلی رَأسِکَ ثُمَّ اَنْ يا

مَعْدِنَ الطُّغْيانِ فَارْجِعْ اِلی مَقَرِّکَ فِی الْحُسْبانِ بِما اَشْرَقَ جَمالُ الرَّحْمنِ عَنْ اُفُقِ الْأِمْکانِ بِضِياء الَّذی

اَحاطَ اَنْوارُهُ کُلَّ مَنْ فی مَمالِکِ السُّبْحانِ وَ خُلِقَ مِنْهُ رُوحُ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَزيزِ الْمَنّانِ وَ بِه خَرَجَتْ

اَنامِلُ الْأِرادَةِ مِنْ رِداء الْعَظَمَةِ وَ شَقَّتْ حُجُباتِ الْأَکْوانِ بِسُلْطانِهِ الْمُقْتَدِرِ الْمُمْتَنِعِ الْعَزيزِ الْمَنيعِ

فَيا حَبَّذا مِنْ هذَا الْفَجْرِ الَّذی فيهِ اسْتَوی جَمالُ الْقِدَمِ عَلی عَرْشِ اِسْمِهِ الْأَعْظَمِ الْعَظيمِ وَ فيهِ وُلِدَ مَنْ لَمْ

يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ فَطُوبی لِمَنْ يَتَغَمَّسُ فی بَحْرِ الْمَعانی مِنْ هذَا الْبَيانِ وَ يَصِلُ اِلی لَئالِی الْعِلْمِ وَ الْحِکْمَةِ الّتی

ص ٥١

کُنِزَتْ فی کَلِماتِ اللّهِ الْمَلِکِ الْمُتَعالِی الْمُقْتَدِرِ الْقَديرِ فَيا حَبَّذا لِمَنْ يَعْرِفُ وَ يَکُونُ مِنَ الْعارِفينَ

قُلْ هذا فَجْرٌ نَزَلَتْ قَبائِلُ ملَأ الْفِرْدَوسِ ثُمَّ مَلآئکَةُ الْقُدْسِ وَ مِنْهُمْ مَنِ اسْتَعْرَجَ بِنَفَحاتِ جَمالِ اللّهِ الْأَبْهی

اِلی اَهْلِ ملَأ الْأَعْلی وَ مِنْ هذِهِ النَّفَحاتِ نَزَلَتْ مَلآئِکَةُ اُخْری بِاَکْوابٍ مِنْ کَوْثَرِ الْبَقآء وَ يَسْقُونَ

الَّذينَهُمْ طافُوا حَوْلَ مَقَرِّ الَّذی فيهِ اسْتَوی هَيْکَلُ الْقَديمِ عَلی عَرْشِ اِسْمِهِ الْأَکْرَمِ الْکَريمِ فَيا بُشْری

لِمَنْ حَضَرَ بَيْنَ يَدَيْهِ وَ شَهِدَ جَمالَهُ وَ سَمِعَ نَغَماتِه وَ حَيَّ قَلْبُهُ مِنْ کَلِمَةِ الَّتی خَرَجَتْ مِنْ شَفَتاهُ الْمُقَدَّسِ

الْمُتَعالِی الْعَزيزِ الْمُنيرِ قُلْ هذا فَجْرٌ فيهِ غُرِسَتْ شَجَرَةُ الْأَعْظَمِ وَ اَثْمَرَتْ بِفَواکِهِ عِزٍّ بَديعٍ تَاللّهِ

لِکُلِّ ثَمَرَةٍ مِنْها لَنَغَماتٌ اِذاً نَذْکُرٌ لَکُمْ يا مَلَأَ الرُّوحِ بَعْضَ تَرَنُّماتِها عَلی مِقْدارِکُمْ لِيَسْتَجْذِبَکُمْ

وَ يُقَرِّبَکُمْ اِلَی اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَزيزِ الْقَديرِ فَيا حَبَّذا مِنْ هذَا الْفَجْرِ

ص ٥٢

الَّذی مِنْهُ اسْتَشْرَقَتِ الشُّمُوسُ عَنْ اُفُقِ الْقُدْسِ بِاِذْنِ اللّهِ الْمُمْتَنِعِ الْعَزيزِ الْمَنيعِ قُلْ هذا فَجْرٌ فيهِ

ظَهَرَ کَيْنُونَةُ الْمَکْنُونِ وَ غَيْبُ الْمَخْزُونِ و فيهِ اَخَذَ جَمالُ الْقِدَمِ کَأْسَ الْبَقآء بِاَنامِلِ الْبَهآء وَ سَقی

اَوَلّاً بِنَفْسِه ثُمَّ اَنْفَقَهُ عَلی اَهْلِ ملَأ الْأِنْشآء مِنْ کُلِّ وَضيعٍ وَ شَريفٍ فَيا حَبَّذا لِمَنْ اَقْبَلَ وَ اَخَذَ

وَ سُقِيَ بِحُبِّهِ الْعَزيزِ الْمَنيعِ وَ اِنَّ ثَمَرَةً مِنْها نَطَقَتْ بِما نَطَقَتْ سِدْرَةُ السّيناءُ عَلی بُقْعَةِ الْمُبارَکَةِ

الْبَيْضآء وَ سَمِعَتْ مِنْها اُذُنُ الْکَليمِ مَا انْقَطَعَهُ عَنِ الْمُمْکِناتِ وَ قَرَّبَهُ اِلی مَقَرِّ قُدْسٍ مَکينٍ فَيا حَبَّذا

مِنْ جَذْبِ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْعَلِيِّ الْعَظيمِ وَ ثَمَرَةٌ اُخْری نَطَقَتْ بِمَا اسْتَجْذَبَ مِنْهُ الرُّوحُ وَ صَعِدَ اِلی سَمآء

عِزٍّ مُبينٍ فَيا حَبَّذا مِنْ هذَا الرُّوحِ الَّذی قَدْ قامَ تِلْقائَهُ رُوحُ الْأَمينِ بِقَبيلٍ مِنْ مَلآئِکَةِ الْمُقَرَّبينَ

وَ ثَمَرَةٌ نَطَقَتْ بِمَا اسْتَجَذَبَ مِنْها قَلْبُ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللّهِ وَ اسْتَعْرَجَ مِنْ ذلِکَ النِّدآء الْأَعْلی اِلی

ص ٥٣

سِدْرَةِ الْمُنْتَهی وَ سَمِعَ نِدآءَ اللّهِ عَنْ وَرآء سُرادِقِ الْکِبْرِياء عَنْ سِرِّ اِسْمِيَ الْمُقَدَّسِ الْعَلِيِّ الْعَظيمِ

فَيا حَبَّذا مِنْ هذِهِ السِّدْرَةِ الَّتی اَرْتَفَعَتْ بِالْحَقِّ لِيَسْتَظِلَّ فی ظِلِّهَا الْعالَمينَ اَنْ يا قَلَمَ الْأَعْلی

فَاَمْسِکْ زِمامَکَ تَاللّهِ الْحَقِّ لَوْ تَنْطِقُ وَ تَذْکُرْ نَغَماتِ الْأَثْمارِ مِنْ شَجَرَةِ اللّهِ لَتَبْقی وَحيداً فِی الْأَرْضِ

لِأَنَّ النّاسَ کُلُّهُمْ يَفِرُّنَّ عَنْ حَوْلِکَ وَ يَنْفَضُّونَ عَنْ ساحَةِ قُدْسِکَ وَ اِنَّ هذا لَحَقٌّ يَقينٌ فَيا حَبَّذا

مِنْ اَسْرارِ الَّتی لَنْ يَقْدِرَ اَنْ يَحْمِلَها اَحَدٌ اِلَّا اللّهُ الْمَلِکُ الْعَزيزُ الْجَميلُ اَما رَاَيْتَ يا قَلَمُ بِاَنَّکَ ما اَظْهَرْتَ

اِلّا اَقَلَّ مِنْ اَنْ يُحْصی مِنْ اَسْرارِ رَبِّکَ الْعَلِيِّ الْأَبْهی کَيْفَ ارْتَفَعَتْ ضَجيجُ الْمُنافِقينَ فِی الدِّيارِ وَ ضَوْضاءُ

الْمُشْرِکينَ مِنَ الْأَشْرارِ اِذاً خُذْ زِمامَکَ ثُمَّ اَمْسِکْ ثُمَّ اسْتُرْ ما اَعْطاکَ بِجُودِه اِنْ تُريدُ اَنْ تَسْقِيَ الْمُمْکِناتِ

مِنْ مآء الْعَذْبِ الْحَيَوانِ الَّذی جَعَلَکَ اللّهُ مَعينَهُ فَاجْرِ عَلی مِقْدارِهِمْ کَذلِکَ يَأمُرُکَ الَّذی خَلَقَکَ بِاَمْرٍ

ص ٥٤

مِنْ عِنْدِه اِذاً فَاعْمَلْ بِما اُمِرْتَ وَ لا تَکُنْ مِنَ الصّابِرينَ فَيا حَبَّذا مِنْ هذَا الْحُکْمِ الَّذی مِنْهُ

اُخِذَ زِمامُ الْمَوْجُوداتِ وَ مُنِعَ قَلَمُ الْأَعْلی عَنْ ذِکْرِ ما سُتِرَ مِنْ ملَأ الْأِنْشآء اِنَّهُ لَعَلی کُلِّشَيٍْ قَديرٌ انتهی

ص ٥٥

مطلب سوّم

راجع بليله تولّد جمال اقدس ابهی جلّ جلاله لوح مبارک ديگر نيز موجود و صورت آن اين است

هُوَ اللّه

اَنْ يا مَعْشَرَ الْعُشّاقِ تَاللّهِ هذِه لَلَيْلَةٌ ما ظَهَرَ مِثْلُها فِی الْأِمْکانِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنْ لَدَی اللّهِ

الْعَزيزِ الْمَنّانِ وَ نَطَقَ فيهَا الرُّوحُ بِنَغْمَةٍ يَهْتَزُّ مِنْها حَقايِقُ الْأِنْسانِ بِاَنِ ابْشِرُوا يا اَهْلَ ملَأ

الْأَعْلی فی حَقايِقِ الرِّضْوانِ ثُمَّ نادَی اللّهِ عَنْ خَلْفِ سُرادِقِ الْقُدْسِ وَ الْأِحْسانِ بِاَنَّ هذِه لَلَيْلَةٌ وُلِدَتْ

فيها حَقيقَةُ الرَّحْمنِ وَ فيها فُصِّلَتْ کُلُّ اَمْرٍ اَزَلِيٍّ مِنْ قَلَمِ السُّبْحانِ اِذَنْ فَابْشِرُوا ثُمَّ اسْتَبْشِرُوا

ص ٥٦

يا مَلَأَ الْبَيانِ وَ فيها نادَتِ الْوَرْقآءُ عَلَی الْأَغْصانِ وَ الْأَفْنانِ بِاَنِ ابْشِرُوا يا مَلَأَ الرِّضْوانِ قُلْ فيها

شُقَّتْ سِتْرُ حُجُباتِ الْجَلالِ عَلَی الْأَيْقانِ وَ غَنَّتْ وَ رَنَّتْ حَمامَةُ الْفِرْدَوْسِ فی قُطْبِ الْجِنانِ اِذَنْ

فَابْشُرُوا يا هَياکِلَ الْقُدْسِ فی مَدينَةِ الزَّمانِ وَ فيها تَجَلّيَ اللّهُ بِکُلِّ اِسْمٍ عَظْمانٍ ثُمَّ اسْتَوی عَلی کُلِّ قَلْبٍ دُرِّيٍّ

نَزْهانٍ وَ اَنْتُمْ فَابْشِرُوا يا مَلَأَ الْبَيانِ وَ فيها تَمَوَّجَتْ اَبْحُرُ الْغُفْرانِ وَ هَبَّتْ نَسائِمُ الْأِحْسانِ

اِذَنْ فَاسْتَبْشِرُوا يا اَصْحابَ الرَّحْمنِ فيها غُفِرَ کُلُّ الْعِصْيانِ مِنْ اَهْلِ الْأِمْکانِ وَ هذِه بِشارَةٌ عَلی کُلِّ

مَنْ خُلِقَ فی سَرائِرِ الْأِمْکانِ قُلْ هذِه لَلَيْلَةٌ قُدِّرَ فيها مَقاديرُ الْجُودِ وَ الْفَضْلِ فی صَحائِفِ الْعِزِّ وَ

الْأِيْقانِ لِيُرْفَعَ بِذلِکَ کُلُّ الْأَحْزانِ عَنْ کُلِّ الْأَشْيآء فی کُلِّ حينٍ وَ زَمانٍ اِذَنْ فَابْشِرُوا فی قُلُوبِکُمْ

يا مَنْ دَخَلَ فی مَمالِکِ الْوُجُودِ وَ الْأَکْوانِ اِذَنْ يُنادی مُنادِی الرُّوحِ فی قُطْبِ الْبَقآء

ص ٥٧

مَرْکَزِ الْعُلُوِّ وَ الرَّفْعانِ وَ هذا مِنْ فَضْلِ اللّهِ الْعَزيزِ الْمَنّانِ تَاللّهِ قَدْ فُتِحَ خَتْمُ اِناء الْمِسْکِ مِنْ يَدِ

الْقُدْرَةِ مِنْ ذی شَوْکَةٍ وَ سُلْطانٍ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ وَ اَدارَ کَأْسَ خَمْرٍ رُمّانٍ مِنْ

يَدِ يُوسُفِ الْأَحَدِيَّةِ بِجَمالِ السُّبْحانِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ اِذاً فَاسْرُعُوا وَ تُکَأِّسوا

يا مَلَأَ الْأِنْسانِ مِنْ هذَا السَّلْسَبيلِ الْحَيَوانِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ قُلْ يا مَلَأَ

الْعُشّاقِ قَدْ اَشْرَقَ جَمالُ الْمَعْشُوقِ مِنْ غَيْرِ حِجابٍ وَ قُمْصانٍ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ

وَ يا مَعْشَرَ الْأَحْبابِ قَدْ طَلَعَ جَمالُ الْمَحْبُوبِ عَنْ اُفُقِ الْقُدْسِ فَهَلُمّوُا وَ تَعالَوْا بِاَرْواحِکُمْ يا اَصْحابَ الْبَيانِ

وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ وَ قَدْ ظَهَرَتْ الْحُجَّةُ وَ الْبُرْهانُ بِما قامَتِ الْقِيامَةُ بِقِيامِ اللّهِ

بِمَظْهَرِ نَفْسِهِ الْقِدْمانِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ وَ لَجَّتِ الْأَدْوارُ

ص ٥٨

وَ تَلَجْلَجَتِ الْأَکْوارُ وَ تَبَهَّجَت الْأَنْوارُ بِما تَجَلّی اللّهُ عَلی کُلِّ دَوْحَةٍ ذاتِ اَفْنانٍ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ

مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ تَعالُوا يا مَلَأَ الْأَصْفِيآء بِما حُضِرَتِ الْأَرْواحُ وَ نُشِرَتِ الْأَرْياحُ وَ خُرِقَتِ

الْأَشْباحُ وَ رَنَّتْ اَلْسُنُ الْبَقآء عَلی کُلِّ شَجَرَةٍ ذاتِ اَغْصانٍ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ

تَاللّهِ قَدْ خُرِقَتِ الْحُجُباتُ وَ حُرِقَتِ السُّبُحاتُ وَ کُشِفَتِ الدِّلالاتُ وَ رُفِعَتِ الْأِشاراتُ مِنْ ذی قُدْرَةٍ وَ قَدْرانٍ

وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ سُرُّوا وَ اَسِرُّوا بِالْکِتْمانِ هذا الرَّمْزَ الْخَفيَّ الْأَخْفيَ الْخُفْيانَ

لِئَلّا يَعْرِفُوا الْأَغْيارُ ما تُکَأَّسُونَ مِنْ هذِهِ الْخَمْرِ الَّتی کانَتْ ذی لَذَّةٍ وَ جَذْبانٍ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ

اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ يا مَلَأَ الْبَيانِ تَاللّهِ قَدْ تَمَّ الْنِعْمَةُ وَ کَمُلَ الرَّحْمَةُ وَ لاحَ الْوَجْهُ بِالرَّوحِ

وَ الرَّيْحانِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ العَلِيِّ الْمَنّانِ اَنِ اشْرَبُوا يا مَلَأَ الْأَصْحابِ وَ اَنِ ابْشِرُوا يا مَلَأَ

الْأَحْبابِ مِنْ هذَا السَّلْسَبيلِ الدُّرِّيِ الشَّعْشَعانِ

ص ٥٩

وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مِنَ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمَنّانِ انتهی

مطلب چهارم

محلّ تولّد و تاريخ حيات مبارک قبل از ظهور

جمالمبارک نام مبارکشان جناب ميرزا حسينعلی بن ميرزا عبّاس مشهور بميرزا

بزرگ نوری و تولّدشان در فجر يوم ثانی محرّم سال ١٢٣٣ هجری قمری در طهران

واقع شد نبيل زرندی در رباعی ذيل تاريخ تولّد مبارکرا ذکر کرده قوله:

در اوّل غربال زسال فرقان دوّم سحر محرّم اندر طهران

از غيب قدم بملک امکان بگذاشت شاهی که بود خالق من فی الامکان

ص ٦٠

جناب ميرزا عبّاس نوری در سال ١٢٥٥ هجری وفات نمود (١) هيکل مبارک جمالقدم

در سال ١٢٥١ هجری با آسيه خانم بنت مرحوم ميرزا اسمعيل نوری ازدواج فرمودند

(٢) حضرت عبدالبهاء و حضرت غصن اطهر و حضرت ورقه مبارکه عليا بهائيّه خانم

از اين اقتران بوجود آمدند آسيه خانم ملقّبه به ورقه عليا و نوّاب (٣) در سال

١٣٠٣هجری قمری در عکّا صعود فرمودند و در اين اواخر باراده مطلقه حضرت

وليّ امر الله غصن ممتاز جلّ سلطانه رمس اطهر آسيه خانم از قبرستان ‌عکّا و

رمس مطهّر حضرت غصن اطهر از بنی صالح بکوه کرمل انتقال يافت و تفصيل آن از

قلم مبارک در لوح مبارک مورّخ ١٤ شهر المسائل سنه ٩٦ مطابق ٢٥ ديسمبر سنه

١٩٣٩نازل گرديده مراجعه فرمايند

تبصره تاريخ وقايع ايّام تسعه بجز يوم اوّل و ثانی محرّم بحساب سال شمسی

است و آنچه بحساب قمری گرفته ميشود بسال شمسی تبديل خواهد شد مگر روز اوّل

و دوم محرّم زيرا بنصّ صريح اين دو يوم عند الله يک يوم محسوبست و اين جز

بسال قمری ممکن نه زيرا

________________________________________________________

)١( بهاءالله و عصر جديد دکتر اسلمنت (٢) قباله ازدواج مبارک که در

صفحه ٥٣ مجلّه پنجم عالم بهائی موجود است (٣) الواح مبارکه جمالقدم

ص ٦١

بحساب سال شمسی بين اين دو يوم فاصله و جدائی خواهد افتاد حضرت عبد‌البهاء

جلّ ثنائه در لوح جناب آقا شيخ محسن نائينی ميفرمايند قوله تعالی:

امّا تواريخ اين ظهور اعظم بعضی شمسی است و بعضی قمری عيد رضوان و عيد

نوروز و ليله صعود شمسی است ولی عيدين مبارکين بصريح کتاب توأم است و

اين جز بحساب قمری محقّق نگردد. انتهی

نظر باينکه اوّل و ثانی ‌محرّم بحساب قمری است در برخی سنوات که با ايّام صيام

مطابق شود حکم صوم در آندو يوم مرتفع است در رساله سؤال و جواب نازل قوله تعالی:

اگر عيد مولود و يا مبعث در ايّام صيام واقع شود حکم صوم در آندو يوم مرتفع است

انتهی

ص ٦٢

مطلب پنجم

شمّه‌ای از بيانات شفاهيّه حضرت عبد‌البهاء در باب ايّام اوّليّه جمال ابهی

در يوم ثانی محرّم سنه ١٢٣٣ در طهران در محلّه دروازه شمران در سرای

طالار حياط باغ تولّد مبارک واقع گشت والده جمالمبارک تماميّت تعلّق را

بايشان داشت بدرجه‌ای که آرام نداشت و از حالات مبارک حيران بود مثلاً

ميگفت ابداً اين طفل گريه نميکند و ابداً شئوناتيکه از اطفال شيرخوار

ديگر صادر ميشود از اين طفل مشاهده نميشود از قبيل فرياد و فغان و گريه

و زاری و بيتابی و بيقراری باری چندی گذشت و فطام (١) واقع شد و مرحوم

والدشان تعلّق عظيمی بايشان داشتند و ملتفت بزرگواری و علوّ منقبت و مظهريّت

مقدّسه جمالمبارک بودند و برهان بر اين آنکه در مازندران در قريه تاکر که

________________________________

(۱) از شير گرفتن اطفال شيرخوار

ص ٦٣

تيول ايشان بود عمارت ملوکانه تأسيس فرمودند و جمالمبارک اکثر موسم

تابستان در آنجا بودند مرحوم ميرزا بخطّ خويش در موقعی از مواقع خانه

بقلم جليّ اين دو بيت مرقوم فرمودند

“ بر درگه دوست چون رسی گو لبّيک کانجا نه سلام راه دارد نه عليک ”

“ اين وادی عشق است نگهدار قدم اين ارض مقدّس است فاخلع نعليک ”

در سن هفت سالگی روزی جمالمبارک مشی ميفرمودند والده‌شان به برازندگی

هيکل مبارک نظر کرده گفت قدری قامت کوتاه است والد جمالمبارک گفتند

نميدانی چه استعداد و قابليّتی دارد چه قدر با فطانت و هوش است مانند شعله

آتش است در اين صغر سن ممتاز از جوانان بالغ اگر قامت چندان بلند نباشد

ضرری ندارد باری در سنّ طفوليت در ميان يار و اغيار شهرت عجيبی فرمودند

و همچنين آثار مواهب الهيّه ظاهر و آشکار بود و محبوب القلوب بودند

وزرائيکه نهايت عداوت و دشمنی بوالدشان داشتند ايشانرا دوست ميداشتند

و حرمت و رعايت مخصوصه مينمودند مثلاً حاجی ميرزا آقاسی نهايت عداوترا

بمرحوم ميرزا داشت زيرا ايشانرا رفيق قائم مقام مرحوم در قلب خويش می‌‌پنداشت زيرا با مرحوم

ص ٦٤

قائم مقام ميرزا ابوالقاسم نهايت الفت و محبّت را داشتند اين مسئله

نيز سبب بغض و عداوت شده بود ليکن با وجود اين منتهای محبّت را بجمالمبارک

اظهار ميداشت بدرجه‌ای که جميع حيران بودند که اين شخص با وجود اينکه دشمن

والدشانست چرا بايندرجه رعايت پسر را مينمايد مثلاً وقتيکه محمّد شاه

محمّد خان امير نظام کرمانشاهی را از آذربايجان طلبيد و شهرت در ولايات

يافت که حاجی معزول و امير نظام بمسند صدارت عظمی منصوب مرحوم ميرزا

آنوقت حاکم بروجرد بودند مکتوبی به بهمن ميرزا مرقوم نمودند مضمون اينکه

المنّةُ لِلّهِ حاجی آقاسی معزول و امير نظام منصوب ( يا ربّ اين نسناس

از شه دور باد ) بهمن ميرزا چون با مرحوم ميرزا عداوت داشت عين مکتوب را

بحاج ميرزا آقاسی فرستاد او آتش گرفت و جمالمبارک را خواست تشريف بردند

عرض کرد نميدانم بپدر شما من چه کرده‌ام که اينگونه در حقّ من مينويسد

ليکن چکنم پدر شما است ملاحظه کنيد چه نوشته است در حقّ من جمالمبارک

ملاحظه فرمودند و سکوت نمودند هيچ اظهار نکردند صاحب ديوان نشسته بود

او بسيار آدم خوش نيّتی بود و بجمالمبارک محبّت داشت مکتوبرا گرفت و نگاه

کرد گفت اين خطّ ميرزا نيست تقليد کرده‌اند حاجی ميرزا آقاسی

ص ٦٥

گفت نگاه کن اين عبارت باين سلاست باين مختصری و باين فصاحت و بلاغت

ممکن نيست کسی ديگر بتواند بنويسد چون جمالمبارک هيچ نفرمودند و سکوت

اختيار نمودند عرض کرد خوبست که شما بوالد نصيحت کنيد که اينگونه تحقير

بار ديگر تکرّر نيابد چکنم پدر شما است محض خاطر شما از او گذشتم ولی

کاری کنيد که او نيز از من بگذرد مقصود اينست که دشمنان مرحوم ميرزا هم

جمالمبارک را دوست ميداشتند و با وجود اينکه جميع ميدانند که در هيچ

مدرسه داخل نشده و نزد هيچ معلّمی تعليم نگرفته کلّ شهادت ميدهند که در

علم و فضل و کمال بيمثل و نظيرند مثلاً در طهران هر مسئله مشکلی که

مذاکره ميشد جميع حيران بودند جمالمبارک حل ميفرمودند و از برای کلّ

آشنايان اسباب عزّت و راحت و نعمت بودند از جمله ميرزا آقا خان صدر اعظم

وقتيکه وزير لشکر بود معزول و منکوب شد و سرگون بکاشان گرديد نهايت

رعايت در حقّ او و خانواده‌اش نمودند و همچنين ديگران يکوقتی بمازندران

تشريف بردند ميرزا محمّد تقی مجتهد مشهور در ( يالرود ) بود قريب هزار طلبه

داشت و بچند نفر از تلامذه خود اذن و اجازه اجتهاد داده بود شبها در

مجلس مباحثه علميّه ميشد و بعضی از احاديث مشکله روايت

ص ٦٦

ميکردند و چون حيران می‌‌ماندند جمالمبارک معنی حديث را بيان ميفرمودند

از جمله شبی از شبها ميرزا محمّد تقی مجتهد از تلامذه خود حديثی سؤال

کرد معانی بيان کردند نه پسنديد بعد جمالمبارک بيانی فرمودند سکوت کرد

روز بعد بحضرات تلامذه مجتهدين گفت که بيست و پنجسال است شما را تربيت

و تعليم کردم مرا گمان چنين بود که در معنی اين حديث عاجز نمانيد و يک

جوان کلاه بسر حديث را اينگونه تشريح نمايد لهذا کمالات مبارک در صفحات

نور شهرت يافت و بزرگان نور نهايت احترام را مجری ميداشتند روزی جدّه

يعنی والده والده وقت سحر بمنزل ميرزا تقی مجتهد رفته بود که نماز بخواند

بعد از نماز مجتهد مذکور باو گفته بود که من مژده‌ای بشما بدهم ديشب در خواب

ديدم که حضرت قائم در خانه‌ای هستند من رو بخانه رفتم پاسبان گفت حضرت قائم

با جمالمبارک خلوت کرده‌اند لهذا کسی اذن دخول ندارد بعد فکری کرد گفت

عجباً اينمقام را از کجا پيدا کرده‌اند ايشان از خانواده وزارتند بعد

گفت يک نسبت خويشی بعيدی بما دارند شايد از آن جهة است باری اين حديث

مجتهد در اطراف نور شهرت يافت بعضی نفوس فطن زيرک گفتند نفس مجتهد را راه

ندادند چگونه ميشود اينمقام بجهة خويشی با مجتهد حاصل شود

ص ٦٧

مختصر اينست چه در طهران و چه در مازندران جميع اعاظم و اکابر و علماء

که می‌‌شناختند شهادت بر بزرگواری جمالمبارک ميدادند و هر امر مهمّی

واقع ميشد حلّ آنرا رجوع بايشان مينمودند و اگر بخواهم در اين مقام يک يک

را شرح دهم بسيار مفصّل ميشود در ايّام طفوليّت در سنّ پنج يا شش سالگی

جمالمبارک خوابی ديدند و آنرا برای والدشان بيان فرمودند والدشان شخصی از

معبّرين و منجّمين حاضر نمود و سؤال از تعبير خواب کردند رؤيای مبارک

اين بود که در عالم خواب در باغی تشريف داشتند ملاحظه فرمودند که از اطراف

طيور عظيم الجثّه بر سر مبارک هجوم دارند ليکن اذيّت نميتوانند برسانند بعد

بدريا تشريف بردند و شنا ميفرمودند اين طيور هوا و ماهيان دريا جميعاً

هجوم بر سر مبارک مينمودند امّا اذيّتی نميرساندند آنشخص معبّر باصطلاح خود

زايچه کشيد و گفت اين رؤيا دليل بر آنست که اين طفل مصدر امر عظيمی خواهد

شد و آن امر تعلّق بعقل و فکر دارد زيرا سر مرکز عقل و فکر است لهذا جميع

رؤسا و بزرگان عالم بر سر اين طفل مانند مرغان هوا و ماهيان دريا هجوم

خواهند کرد ولی ضرری نخواهند رسانيد او بر کلّ غالب ميشود و کلّ در نزد او

خاضع خواهند گشت و عجزشان ظاهر خواهد شد . انتهی

ص ٦٨

مطلب ششم

در فصل ٤ از تاريخ نبيل مسطور است آنچه که ملخّص آن اينست

ملّا حسين از کاشان بقم توجّه نمود لکن استعدادی در مردم آنشهر نبود پس از

بذر افشانی مستقيماً بطرف طهران حرکت و مسکن خود را در يکی از اطاقهای

مدرسه ميرزا صالح که بمدرسه پامنار معروف است قرار داد حاجی ميرزا محمّد

خراسانی که رئيس شيخيّه و در طهران اقامت داشت در خصوص امر مبارک با باب

الباب مذاکرات زيادی نمود ولی راه لجاجت سپرد ملّا محمّد نوری ميگويد من در

آن ايّام از شاگردان ميرزا محمّد بودم و در مدرسه که او درس ميداد منزل داشتم

حجره او با من متّصل بود وقتيکه استاد من با ملّا حسين مذاکره ميکرد من مذاکرات

آنها را شنيده از نفوذ بيان و دانش و ‌‌قوّه آنجوان يعنی باب الباب بحيرت و از

بی‌انصافی و اغماض استاد خود متحيّر بودم

ص ٦٩

ملّا حسين روزها در منزل نبود هنگام غروب آفتاب بمنزل بر ميگشت و درب اطاق

را بروی خود می‌‌بست من نهايت ميل را بملاقات ملّا حسين داشتم نيمه شبی

بملاقات او رفتم و درب اطاق او را زدم او هنوز بيدار بود و چراغی پهلوی خود

گذاشته و با وجوديکه ورود مرا منتظر نبود با نهايت محبّت مرا پذيرفت محبّت او

در قلب من بينهايت اثر کرده بود هر وقت با او مذاکره ميکردم اشک از چشمم

بی‌اختيار جاری ميشد ملّا حسين چون استعداد مرا ديد فرمود حالا فهميدم که چرا

در اينمکان منزل کردم اگر چه استاد شما بی‌انصافی کرده امّا من اميدوارم

شاگردانش بر خلاف او بحقيقت امرآشنا شوند بعد فرمودند اسم شما چيست منزل شما

کجاست جوابدادم اسم من ملّا محمّد لقبم معلّم مسکنم در نور در ايالت مازندران

ملّا حسين فرمود آيا امروز از فاميل ميرزا بزرگ نوری کسی هست که معروف باشد

گفتم بلی در ميان پسران او يکی از همه ممتازتر و در رفتار شبيه بپدر است

پرسيد بچه کاری مشغول است گفتم بيچارگانرا پناه و گرسنگانرا دستگيری ميکند

پرسيد در دربار چه مقامی دارد گفتم هيچ فرمود اسم او چيست گفتم ميرزا حسينعلی

گفت چه قسم خطّ را خوب مينويسد گفتم شکسته نستعليق گفت اوقات خود را چگونه

ميگذراند گفتم اغلب در ميان چمنها گردش ميفرمايد

ص ٧٠

و بمناظر زيبای طبيعی علاقه تام دارد فرمود سنّش چقدر است گفتم ٢٨ سال

ملّا حسين بمن توجّه نموده و با سرور و نشاطی بی‌اندازه پرسيد آيا بملاقات

او نائل ميشوی گفتم بلی اغلب بمنزل او ميروم فرمود آيا ميتوانی امانتی از

من بايشان برسانی گفتم البتّه با نهايت اطمينان ملّا حسين لوله کاغذيکه

ميان قطعه پارچه پيچيده شده بود بمن داد و گفت فردا صبح زود اين را بايشان

بده و هر چه فرمودند برای من نقل کن صبح زود من برخاسته بطرف خانه بهاءالله

رفتم ميرزا موسی برادر ايشانرا ميشناختم ديدم در آستانه در ايستاده مطلب را

باو گفتم ميرزا موسی وارد منزل شده و بزودی مراجعت کرد پيام محبّت آميز

بهاءالله را بمن ابلاغ نمود و من بحضور مبارک مشرّف شده لوله کاغذ را بميرزا

موسی دادم که در مقابل بهاءالله بنهاد حضرت بهاءالله بهر دوی ما فرمود

به نشينيد لوله کاغذ را باز کردند و بمندرجات او نظری افکنده بعضی از جملات

آنرا بصدای بلند برای ما خواندند من از ملاحت آواز و ظرافت نغمه بهاءالله

مجذوب شدم بعد از قرائت چند فقره به برادر خود توجّه نموده گفتند موسی چه

ميگوئی هر کس بحقيقت قرآن قائل باشد و اين کلمات را از طرف خدا نداند از راه

عدالت و انصاف بر کنار است ديگر چيزی نفرمود

ص ٧١

و مرا از حضور خود مرخص کرد يک کلّه قند روسی و يک بسته چای بمن مرحمت

فرمودند که با ابلاغ محبّت و مهربانی بملّا حسين بدهم من در حاليکه سراپا

مشعوف و مسرور بودم برخاسته نزد ملّا حسين برگشتم و پيغام و هديه بهاءالله

را باو دادم ملّا حسين با سرور بی‌منتهائی ايستاد با خضوع تمام هديه را

از من گرفت و بوسيد بعد مرا در آغوش گرفت چشمهای مرا بوسه زد و گفت رفيق

عزيز و محبوب من همانطوريکه قلب مرا مسرور کردی خداوند قلب ترا با سرور

ابدی مسرور نمايدمن از رفتار ملّا حسين خيلی متعجّب شده و با خود گفتم چه چيز

سبب ارتباط اين دو قلب شده است چند روز بعد ملّا حسين بطرف خراسان رهسپار شد

و در حين خداحافظی بمن گفت آنچه ديدی و شنيدی مبادا بکسی اظهار کنی آنها را

در قلب خود مستور نگاهدار اسم او را مبادا بکسی بگوئی برای اينکه دشمنان

او باذيّتش اقدام خواهند نمود و در همه حال دعا کن که خداوند او را حفظ کند.

ملّا محمّد از شهدای قلعه شيخ طبرسی و شيفتگان صادق بهاءالله است که با

آنحضرت در جميع احوال در نور و طهران معاشر بود روزی مهديقلی ميرزا بملّا

محمّد معلّم نوری گفت که اگر دست از محبّت قدّوس برداری و از قلعه بيرون بيائی

ترا بطهران ميبرم و به تعليم پسرهای خود وا ميدارم

ص ٧٢

ملّا محمّد گفت هرگز من خدا را با تو معاوضه نخواهم کرد اگر تمام سلطنت ايرانرا

بمن بدهی يک لحظه صورت خود را از مولايم بطرف ديگر بر نخواهم گردانيد تو

ايشاهزاده بجسم من دست داری امّا بروح من دست نخواهی يافت هر قدر ميخواهی

مرا معذّب کن خدا در قرآن فرموده ( فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ کُنْتُمْ

صادِقينَ ) اگر راست ميگوئی تمنّای مرگ کن شاهزاده از جواب او بخشم در آمد

و فرمان داد تا بدن او را قطعه قطعه کردند

ص ٧٣

بقيّه مطلب ششم

نقل از فصل پنجم تاريخ نبيل زرندی

مسافرت حضرت بهاءالله بمازندران

اوّلين سفريکه حضرت بهاءالله برای نشر تعاليم حضرت باب فرمودند بخطّه نور بود

نور موطن اصلی حضرت بهاءالله است در تاکر نور والد حضرت بهاءالله

املاک داشتند و قصر بزرگی بنا کرده بودند فرشهای گرانبها و اثاث هنگفت

در آن قصر موجود بود نبيل ميگويد روزی حضرت بهاءالله اين بيانات را

فرمودند و من از لسان مبارک شنيدم فرمودند: وزير مرحوم منزلی عالی

داشتند که همگنانش از اين جهت بر ايشان رشک ميبردند جناب وزير بواسطه

ثروت زياد و نجابت نسب و شرافت حسب و بخشش و کرامت و رتبه بلندی که

داشتند در نظر اشخاصيکه ايشانرا ميشناختند بسيار محترم بودند مدّت بيست سال

ص ٧٤

افراد عائله نوری که در نور و طهران ميزيستند با نهايت شادکامی و صحّت

و سلامتی و وسعت عيش روزگار گذراندند برکت الهی بر آنعائله در آنمدّت

نازل بود و از هيچ جهت پريشانی نداشتند پس از بيست سال ناگهانی آن

خوشبختی و راحتی بسختی و بليّات تبديل يافت و وسعت عيش و ثروت بضيق

معيشت و تنگدستی مبدّل شد اوّلين خسارتيکه وارد شد بواسطه سيل عظيمی

بود که در قريه تاکر با شدّت تمام مهاجم گشت و نصف قصر جناب وزير را

خراب کرد با آنکه اساس اين بنا در نهايت درجه استحکام بود جريان

سيل بدنه زيباتر قصر را منهدم ساخت هرچه اساس و امتعه فاخر و ثمين

بود محو و نابود گشت از طرف ديگر دشمنان جناب وزير و نفوسيکه بايشان

حسد ميبردند سبب شدند که منصب حکومتی نيز از ايشان مسلوب شد ايشان در

دربار ايران تا آنوقت دارای مناصب عاليه بودند ولی فساد اعدا و تفتين

حسودان سبب برکناری ايشان از وظائف حکومتی گرديد اين پيش آمدهای متتابع

و بليات مکرّر‌ اثری در رفتار جناب وزير نکرد ايشان در دوران گرفتاری نيز

همان متانت و وقار و بخشش و احسان دوره ثروت و وسعت را داشتند حتّی

ص ٧٥

با بيوفايان و دوستان لسانی خويش نيز با نهايت مهر و محبّت رفتار مينمودند تا

آخرين دقيقه زندگانی با کمال ثبات و استقامت تحمّل هر گونه رنج و زحمت

را فرمودند پيش از آنکه حضرت باب اظهار امر بفرمايند حضرت بهاءالله

بخطّه نور مسافرت فرموده بودند در آن اوقات ميرزا محمّد تقی مجتهد مشهور

نوری در آنصفحات شهرت عجيبی داشت علمائيکه در مجلس درس او حاضر ميشدند

و از محضرش استفاده ميکردند نهايت مباهاترا داشتند و خود را از دانشمندان

و اقعی و عالم برموز و اسرار اسلام می‌‌پنداشتند روزی در مجلس درس با

حضور قريب ٢٠٠ نفر از شاگردان مجتهد نوری يکی از احاديث مشکله مرويّه از

ائمه اطهار را مطرح ساخت که شاگردان در باره معنی آنحديث بحث کنند

و نظر خويش را اظهار نمايند در بين درس حضرت بهاءالله با چند نفر از

همراهان خود وارد شدند و به بحثی که مطرح شده بود گوش ميدادند هيچيک از

شاگردان مجتهد نوری جواب مقرون بصوابی نداد حضرت بهاءالله با بيانی

ساده شرح آنحديث را ذکر فرمودند مجتهد نوری از عجز شاگردان خويش در

باره شرح معنای حديث خيلی خسته خاطر و مکدّر شد و با لحن آميخته بخشم

بآنها گفت چند سال است من زحمت ميکشم که شما را با حقايق عاليه و اصول محکمه دين مبين اسلام

ص ٧٦

آشنا کنم تا بتوانيد رموز را کشف کنيد و مشکلات را آسان سازيد امروز

می‌‌بينم يک جوان کلاهی از حيث دانش و علم بر همه شما مقدّم است اين

جوان در هيچ مدرسه درس نخوانده و از معارف و علوم شما اطّلاعی ندارد

معذلک حلّ مشکل را با بيانی سهل فرمود و شما پس از چندين سال زحمت از

معنی يک حديث عاجز شديد وقتيکه حضرت بهاءالله از خطّه نور مراجعت

فرمودند مجتهد نوری برای شاگردان خويش دو فقره رؤيائيرا که در بارهء

حضرت بهاءالله ديده بود و خيلی بآنها اهمّيّت ميداد بيان کرد خواب

اوّل اين بود که گفت در ميان جمعی از مردم ايستاده بودم ديدم همه بمنزلی

اشاره ميکنند و ميگويند حضرت صاحب الزمان در آنجا تشريف دارند من خيلی

خوشحال شدم و با سرعت بطرف آن منزل رفتم که زودتر خود را بحضور حضرت

برسانم در منزل که رسيدم مرا نگذاشتند وارد شوم ‌تعجّب کردم و سبب پرسيدم

گفتند حضرت قائم با يکنفر مشغول مذاکره هستند هيچکس حقّ ندارد بحضور مبارک

برود ورود اکيداً ممنوع است من خواستم بدانم چه کسی در حضور حضرت

ميباشد از هيئت و خصوصيات مأمورينی که درب منزل ايستاده بودند چنين

استنباط کردم که آنشخص جليل حضرت بهاءالله است

ص ٧٧

مرتبه ديگر در خواب ديدم که چند صندوق در محلّی دور من گذاشته شده يکی

بمن گفت اين صندوقها متعلّق بحضرت بهاءالله است صندوقها را باز کردم

ديدم همه پر از کتابست کتابها را باز کردم ديدم تمام کلمات و حروفش با

جواهر گرانبها نوشته شده و تابش آنها چشم را خيره ميکند نورانيّت و تابش

آنجواهر‌ها بحدّی بود که از شدّت حيرت و ‌تعجّب بغتةً از خواب بيدار شدم وقتی

که حضرت بهاءالله در سال ١٢٦٠ برای ابلاغ کلمة اللّه بجانب مازندران

عزيمت فرمودند مجتهد نوری مذکور وفات يافته بود علمائيکه در محضر درسش

بودند پراکنده شده بودند بجای مجتهد مزبور ملّا محمّد در آنحدود قرار گرفته

بود و فقط چند نفری بدرس او حاضر ميشدند آن هياهوی سابق و رفت و آمد فراوانيکه

در دوره ميرزا محمّد تقی نوری وجود داشت در اينموقع بکلّی از بين رفته بود

چون حضرت بهاءالله ورود فرمودند عده بسياری از اعيان و اشراف آن ناحيه

بحضور مبارک شتافته ورودشان را تهنيت و تبريک گفتند هر کدام که بملاقات

حضرت بهاءالله ميرفتند منتظر بودند که از ايشان اخبار تازه‌ای راجع بدربار

شاه و امور مملکتی و اقدام وزراء و غيرها بشنوند زيرا حضرت بهاءالله در

طهران مورد توجّه و احترام درباريان و معاريف بودند و مرکزيّت مهمّی

ص ٧٨

داشتند ولی حضرت بهاءالله در ضمن بيانات و مذاکرات از اين گونه مطالب

که مردم منتظر بودند بشنوند چيزی نميفرمودند بيانات مبارکه تماماً در

باره ظهور امر جديد و ارتفاع ندای حضرت باب بود در نهايت فصاحت و بلاغت

استدلال ميفرمودند که اگر زمامداران امور اين ندای الهی را قبول کنند و

بامر جديد اقبال نمايند منافع بيشماری برای مملکت و ملّت خواهد داشت از

شنيدن اينگونه بيانات مردم همه ‌تعجّب ميکردند که چرا اين شخص جليل با اين

مرکزيّت و مقام و جوانی و کماليکه دارد باموری توجّه فرموده و به نشر مطالبی

پرداخته است که از وظائف علمای دين و پيشوايان روحانی است وقتی بيانات مبارک

را می‌‌شنيدند و دلائل و براهين محکم و متقن را استماع ميکردند خود را مجبور

بقبول و اقرار ميديدند و امر جديد در نظر آنها پس از استماع بيانات مبارکه

در نهايت درجه اهمّيّت جلوه ميکرد از وسعت اطّلاعات و کثرت علم و دانش و شجاعت

و متانت افکار و شدّت انقطاع و توجّه کامل آن بزرگوار بمسائل ‌روحانيّه همه در

شگفت بودند و مشاهده اين امور اثر عجيبی در وجود آنها داشت هيچکس را جرئت

معارضه با آنحضرت نبود کسيکه بمعارضه قيام کرد عموی آنحضرت بود

ص ٧٩

که عزيز نام داشت پيوسته راه جدل ميسپرد و با گوشه و کنايه بيانات مبارکه

را بخيال خودش رد ميکرد نفوسيکه در حضور مبارک مشرّف بودند چون جدل و لجاجت

او را ميديدند ميخواستند بممانعتش اقدام کنند و او را از اين رفتار زشت

باز دارند ولی حضرت بهاءالله نميگذاشتند و ميفرمودند کاری باو نداشته باشيد

او را بخدا واگذاريد عزيز چون خود را در مقابل آن حضرت حقير و ناچيز ديد نزد

ملّا محمّد رفت و از او مساعدت خواست و گفت ايجانشين پيغمبر خدا نگاه کن چه خطری

متوجّه دين اسلام شده ببين کار بکجا کشيده که جوانی با لباس درباری بنور

آمده حمله بحصن حصين ايمان مينمايد و دين اسلام را منهدم ميسازد بر خيز دين

خدا را نصرت کن جلو او را بگير و هجومشرا ممانعت نما هر کس نزد او حاضر ميشود

بدام سحرش گرفتار ميگردد و منجذب گفتار فصيح او گرديده نميدانم چه کار ميکند

که همه را بخود متوجّه ميسازد از دو حال بيرون نيست يا ساحر و شعبده باز است

يا دوائی بچای مخلوط ميکند که چون کسی او را بياشامد فريفته او ميگردد ملّا

محمّد با همه نافهمی و نادانی خود ببطلان گفته‌های عزيز پی برد و از روی مزاح

باو گفت آيا تو هم از آن چايها خورده‌ای و گفتار او را استماع نموده‌ای

ص ٨٠

عزيز گفت بلی ولکن کثرت ارادت و محبّت شديدی که بشما دارم نگذاشت سحر آنجوان

در من تأثير کند ملّا محمّد مجتهد يقين داشت که هرگز نميتواند مردم را بمخالفت

حضرت بهاءالله وادار کند و چنان شخص جليلی را که بدون خوف و بيم به نشر

تعاليم جديده اقدام نموده از اين کار ممانعت نمايد بنا بر اين در جواب سخنانيکه

عزيز باو گفت چند سطر بعربی نوشت مضمون آنکه ای عزيز از هيچ کس مترس هيچکس

نميتواند بتو ضرری برساند اين عبارت را بقدری غلط نوشته بود که مقصودی از آن

مفهوم نميشد بعضی از اعيان تاکر که آن نوشته را ديدند کاتب و مکتوب هر دو

را مورد استهزا و عيب‌جوئی قرار دادند.

باری هر کس بحضور حضرت بهاءالله مشرّف ميشد و اعلان امر جديد را استماع

مينمود باندازه‌‌‌‌‌‌ای متأثّر و منجذب ميشد که بی‌اختيار به تبليغ امر قيام ميکرد

شاگردان ملّا محمّد چند مرتبه خواستند او را وادار کنند که بحضور حضرت بهاءالله

مشرّف شود و بحقيقت ايندعوت جديده آشنا گردد و مقصد و منظور اصلی بهاءالله

را بمردم بفهماند ولی مجتهد باين کار تن در نميداد و از جواب طفره ميزد هر

چه اصرار شاگردانش زيادتر ميشد مجتهد بر انکار ميافزود شاگردان

ص ٨١

در مقابل مجتهد سخت ايستادند و معاذير او را قبول نکرده باو گفتند مرتبه و

مقام شما ايجاب ميکند که دين اسلام را محافظه نمائيد اين اوّلين فريضه شماست

شما بايد هميشه مترصّد باشيد از هر گوشه و کنار هر آوازيکه در اطراف دين بلند

شود مورد دقّت قرار دهيد و مقصود اصلی هر مدّعی را بفهميد مبادا ضرری بدين

اسلام برسد بالأخره ملّا محمّد تصميم گرفت که دو نفر از شاگردان مشهور مبرّز

خود را بحضور مبارک بفرستد برای اين کار ملّا عبّاس و ميرزا ابوالقاسم را

که هر دو داماد ميرزا محمّد تقی مجتهد سابق نور بودند انتخاب کرد بآنها گفت

ميرويد حضرت بهاءالله را ملاقات ميکنيد از حقيقت منظور و اصل دعوت ايشان

با خبر ميشويد هر چه شما تشخيص بدهيد از حقانيّت و بطلان من بدون گفتگو قبول

خواهم کرد تشخيص شما تشخيص من است آن دو نفر بجانب تاکر روان شدند پس از وصول

شنيدند که حضرت بهاءالله بقشلاق تشريف برده‌اند آنها هم رفتند وقتی بحضور

مبارک رسيدند ايشان سوره فاتحه قرآن مجيد را تفسير ميفرمودند نشستند

بيانات مبارک را گوش دادند ديدند آنعبارات فصيح و گفتار متين و دلائل محکم

و براهين متقن را نميشود بهيچوجه انکار کرد ملّا عبّاس بی‌اختيار از جا برخاست و

ص ٨٢

رفت دم در اطاق با کمال خضوع و عبوديّت ايستاد و با لرزه و گريه بميرزا

ابوالقاسم رفيقش گفت می‌‌بينی که من در چه حالی هستم هر سؤالی را که

حاضر کرده بودم از محضر مبارک بپرسم بکلّی از نظرم محو شد تو خود ميدانی

اگر ميتوانی سؤالی بکنی بکن تا جواب بشنوی آنوقت برو بملّا محمّد حال مرا

خبر بده و باو بگو عبّاس گفت من از اين بزرگوار دست بر نميدارم و ديگر نزد

تو نخواهم آمد ميرزا ابوالقاسم گفت منهم مثل تو هستم مرا با مجتهد کاری

نيست با خدای خودم عهد کردم که تا آخر عمر از ملازمت آستان اين بزرگوار

منصرف نشوم يگانه مولای من اين حضرت است داستان ايمان اين دو نفر نماينده

ملّا محمّد با سرعت عجيبی در قلمرو نور مشهور شد مردم از هر صنف و رتبه دسته

دسته از هر گوشه و کنار بمحلّ توقّف حضرت بهاءالله توجّه ميکردند عدهء زيادی

بامر مبارک مؤمن شدند. يکی از ارادتمندان حضرتش که در زمره بزرگان محسوب

بود روزی بحضور مبارک عرض کرد مردم نور نسبت بشما ارادت پيدا کرده‌اند آثار

بهجت و سرور از ناصيه جميع آشکار است اگر ملّا محمّد هم در جرگه ارادتمندان

گرايد و بامر جديد اقبال کند برای پيشرفت امر مبارک توجّه و اقبال او اثر کامل خواهد داشت

ص ٨٣

حضرت بهاءالله فرمودند مقصود من از مسافرت بنور اعلان امر الهی و تبليغ

نفوس و هدايت آنهاست منظور ديگری نداشته و ندارم بنا بر اين اگر بشنوم که

شخصی طالب حقيقت است و در صد فرسنگی منزل دارد و نميتواند بملاقات من

بيايد من با نهايت سرور و نشاط بدون هيچگونه تأخير و سهل‌انگاری فوراً

بملاقات او ميروم و امر الهی را باو ابلاغ مينمايم ملّا محمّد در سعادت‌آباد

منزل دارد و تا آنجا چندان مسافتی نيست من خود بديدن او ميروم و

کلمة اللّه را باو ابلاغ مينمايم حضرت بهاءالله با چند تن از اصحاب

بسعادت آباد تشريف بردند ملّا محمّد با کمال خوشروئی از ايشان پذيرائی کرد

حضرت بهاءالله فرمودند من برای ملاقات رسمی نيامده‌ام مقصودم ديد و

باز ديد نيست فقط برای اين آمده‌ام که ظهور امر جديد را بشما بشارت بدهم

اين امر از طرف خداست موعود اسلام ظاهر شده است هر که پيروی اين امر مبارک

کند تولّد جديد خواهد يافت حال بفرمائيد به‌بينم در باره قبول اين امر مبارک

چه مانعی داريد ملّا محمّد عرض کرد من هيچوقت بامری اقدام نميکنم و تصميمی

نميگيرم مگر بعد از استخاره از قرآن مجيد قرآن را باز ميکنم در اوّل صفحه

هر آيه‌‌‌‌ای باشد مضمونشرا در نظر ميگيرم و مطابق آن عمل ميکنم

ص ٨٤

حضرت بهاءالله ممانعتی نفرمودند مجتهد نوری قرآنی خواست و باز کرد و فوراً

قرآن را بست و بدون اينکه بگويد کدام آيه آمده بود و مضمون آن چه بود

گفت استخاره راه نداد بنا بر اين در بحث و مذاکره وارد نميشوم بعضی از

حاضرين باور کردند و گفتند مجتهد راست ميگويد بعضی بحقيقت مطلب پی بردند

و فهميدند اين رفتار مجتهد ناشی از ترس بود باين بهانه متمسّک شد که خود را

از آن ورطه خلاص کند حضرت بهاءالله بيش از اين حيرت و خجلت او را

نه‌پسنديدند و با نهايت محبّت از او خدا حافظی کرده مراجعت فرمودند يک روز

حضرت بهاءالله با چند نفر از همراهان بسير و گردش مشغول بودند در بين

راه جوانيرا ديدند که تنها در گوشه‌ای خارج از راه نشسته لباس درويشی

در بر داشت و موی سرش پريشان و درهم افتاده بود در کنار جوی آب آتش

افروخته بود و بطبخ غذا مشغول بود حضرت بهاءالله نزديک او تشريف بردند

و فرمودند درويش چه ميکنی جوان با لحن درشتی جواب داد مشغول بخوردن خدا

و پختن خدا و سوزاندن خدا هستم حضرت بهاءالله از سادگی آنجوان و خلوص

نيّت و حالت او که از تصنّع و ظاهر‌سازی دور بود مسرور شدند و از جواب صريح او

انبساطی بحضرتش دست داد با او مشغول گفتگو شدند پس از زمانی

ص ٨٥

قليل از بيانات مبارکه تغيير کلّی در آنجوان حاصل شد از قيد اوهام

خلاصی يافت و بعرفان حقّ منيع فائز گشت از منبع نور مستنير شد و

مجذوب تعاليم مبارکه گرديد آنچه همراه داشت ريخت و جزو پيروان

حضرت بهاءالله در آمد از دنبال اسب آنحضرت ميرفت قلبش بنار محبّت

مشتعل بود و بداهةً بانشاء و انشاد اشعار پرداخت ترجيع بند مفصّلی

بنظم آورده که ترجيع آن از اينقرار است

انت شمس الهدی و نور الحقّ اظهر الحقّ يا ظهور الحقّ

اشعار او شهرت و انتشار يافت ميگفتند مصطفی بيک سنندجی معروف به مجذوب

اشعار شيوائی بداهةً در مدح محبوب خويش بنظم آورده در آنوقت نميدانستند

که محبوب او که بوده حقيقت حال اين است که آن درويش در آن ايّام مقام رفيع

حضرت بهاءالله را که خلق جهان از عرفانش محجوب بودند شناخته بود خلاصه

سفر حضرت بهاءالله در خطّه نور نتائج عظيمه‌‌ای در بر داشت قلوب مردم

آنديار بنور عرفان روشن شد ارواحشان باهتزاز آمد در ظلّ رايت دين جديد

در آمدند و اين موهبت بواسطه طهارت ذات و بيان جذّاب فصيح و متانت و وقار

و براهين محکمه منطقی و محبّت شديدی بود که از حضرت بهاءالله ديده و شنيده بودند

ص ٨٦

تأثير کلمات و رفتار و گفتار آنحضرت بقدری شديد بود که گوئی شجر و حجر

اقليم نور از امواج ‌‌قوّه ‌روحانيّه حضرت بهاءالله روح حيات يافتند و جميع

اشياء از فيض حضرتش جلب قوّت و کسب حيات تازه نموده و از ذرّات موجودات اين

ندا بگوش جان ميرسيد (ای اهل عالم بجمال الهی ناظر باشيد که بی‌پرده و

حجاب ظاهر و آشکار و در نهايت عظمت و مجد پديدار گشته )

پس از مراجعت حضرت بهاءالله مردم نور بانتشار امر مشغول و بتحکيم اساس

الهی موفّق بودند عدّه‌ای از آنها در راه نصرت امراللّه مشقّات بسيار تحمّل

کردند و بعضی با نهايت سرور جام شهادت کبری نوشيدند خطّه مازندران و

مخصوصاً قلمرو نور اوّلين سرزمينی است که قبل از ساير بلاد ايران از نور

کلمة اللّه روشن شد قلمرو نور که کوههای مازندران اطراف آنرا احاطه کرده

نخستين نقطه‌ای بود که از انوار شمس حقيقت که از افق شيراز طالع شده بود

مستنير گشت در وقتيکه بلاد ايران در خواب غفلت بودند اقليم نور از ظهور

الهی خبر يافت و ندای امر جديد از آن نقطه بساير نقاط منعکس گشته جهانرا

روشنائی بخشيد در اوقاتيکه حضرت بهاءالله در سنين صباوت بودند جناب وزير

که پدر بزرگوارشان بود شبی در عالم رؤيا مشاهده نمود که

ص ٨٧

حضرت بهاءالله در دريای بيکران به شنا مشغول هستند نورانيّت جسم شريفش

بقدری شديد بود که تمام دريا را روشن کرده بود گيسوان سياهش در اطراف

سر در روی آب پريشان و هر تاری از موی مبارکش را ماهی بلب گرفته همه

آن ماهيها از نور رخسار حضرتش خيره گشته و بهر طرف که آن بزرگوار شنا

ميفرمودند تمام آن ماهيها هم که هر يک تار موئيرا گرفته بودند بهمانطرف

ميرفتند معذلک ضرر و اذيّتی ببدن مبارکش نميرسيد و حتّی يکموی هم از سرش

جدا نشد با کمال آسانی و راحتی بدون هيچ مانع و رادعی شنا ميفرمودند و

همه ماهيها از دنبال حضرتش ميرفتند جناب وزير چون بيدار شدند معبّر

شهيريرا احضار فرمودند تا رؤيا را تعبير و آن خواب عجيب را تفسير نمايد

شخص معبّر مثل اينکه باو عظمت آينده حضرت بهاءالله الهام شده باشد

بجناب وزير گفت دريای بيکرانيکه مشاهده نموديد عالم وجود است پسر شما

يکتنه و تنها بر عالم تسلّط خواهد يافت و هيچ چيز مانع او نخواهد شد تا بمنظوريکه

در نظر دارد برسد هيچکس را توانائی آن نيست که او را ممانعت کند ماهيانيکه

مشاهده نموديد امم و اقوامی هستند که از قيام فرزند شما مضطرب و پريشان

ميشوند و دور او جمع شده ولکن حمايت و حفظ الهی فرزند شما را از اضطراب و پريشانی

ص ٨٨

اقوام و امم محافظت خواهد فرمود و گزند و اذيّتی باو نخواهد رسيد پس از

اين بيان شخص معبّر را برای مشاهده فرزند دلبند خويش بردند چون معبّر

چشمش بصورت حضرت بهاءالله افتاد و آنجمال سحر‌آسا را مشاهده کرد و آثار

عظمت و جلال را در سيمای حضرتش خواند بی‌اختيار زبان بمدح و ثناء گشود و

بقدری تمجيد و تعريف کرد که تعلّق جناب وزير بفرزند بزرگوارش از آن تاريخ

ببعد بدرجات بيشتر شد و مانند يعقوب که شيفته يوسف بود در مهد محبّت و

حمايت خويش فرزند ارجمندشرا پرورش ميداد حاجی ميرزا آقاسی صدر اعظم محمّد

شاه هر چند با جناب وزير ميانه خوبی نداشت ولی نسبت بحضرت بهاءالله

نهايت احترام را مينمود ميرزا آقاخان نوری ملقّب باعتماد الدوله که بعد

از حاجی ميرزا آقاسی صدر اعظم شد چون در آن ايّام احترام ميرزا آقاسی را

نسبت بحضرت بهاءالله ميديد بايشان حسد ميورزيد از همان ايّام حسادت

شديدی در قلبش متمکّن گشت با خود ميگفت حالا که جناب وزير هنوز زنده است

و پسرش کودکی بيش نيست صدر اعظم اينهمه احترام نسبت بفرزند وزير ميکند

نميدانم بعد از جناب وزير که پسرش جانشين او شود ميرزا آقاسی چه خواهد

کرد . صدر اعظم بعد از وفات وزير نيز نهايت احترام را در باره حضرت بهاءالله

ص ٨٩

مجری ميداشت اغلب بديدن ايشان ميرفت و همچون پدری که به پسرش محبّت داشته

باشد با ايشان رفتار ميکرد يکوقت اتّفاق افتاد که صدر اعظم در ضمن سير و

سياحت گذارش بقريه قوچ حصار افتاد اين قريه از حضرت بهاءالله بود آب

زيادی داشت هوای خوبی داشت صدر اعظم فريفته آنقريه شد از حضرت بهاءالله

درخواست کرد که آنقريه را باو بفروشند فرمودند اگر اين ده مال خودم بود

هيچ اهمّيّت نداشت آنرا بشما ميدادم زيرا من بدنيای فانی دلبستگی ندارم تمام

دنيا در نظر من پست و بيمقدار است تا چه رسد باين قريه ولی جمعی از نفوس

وضيع و شريف با من شريکند بعضی از آنها بالغند و بعضی صغير شما خوبست برويد

با آنها مذاکره کنيد رضايت آنها را جلب کنيد اگر قبول کردند مطابق ميل شما

رفتار ميشود صدر اعظم از اين جواب خوشش نيامد در فکر حيله و نيرنگ افتاد که

آنقريه را مالک شود حضرت بهاءالله چون بمقصد او پی بردند با اجازه ساير

شرکاء آنقريه را بخواهر محمّد شاه که مدّتها بود طالب آنقريه بود فروختند.

صدر اعظم خيلی اوقاتش تلخ شد و ببهانه اينکه سابقاً اين قريه را از مالک

اوّلش خريده است خواست بزور قريه را متصرّف شود ولی گماشتگان خواهر شاه

نمايندگان صدر اعظم را مورد

ص ٩٠

توبيخ قرار دادند و ممانعت نمودند صدر اعظم نزد شاه رفت و از خواهر شاه

باو شکايت کرد لکن همانشب پيش از صدر اعظم خواهر شاه بخدمت شاه واقعه

را عرض کرده بود و گفته بود که اعليحضرت شما هميشه بمن ميفرموديد که زر

و زيور خود را بفروشم و ملک و آب بخرم من امر شما را اطاعت کردم و قوچ حصار

را خريدم حالا صدر اعظم ميخواهد بزور آنرا تصاحب کند شاه بخواهرش قول

داد که صدر اعظم را از اين خيال منصرف کند چون حاجی ميرزا آقاسی از نيل

بمقصود نااميد شد بمخالفت حضرت بهاءالله قيام کرد دست آويزها درست کرد

نيرنگها ساخت که شايد بشأن و مقام ايشان لطمه‌ای وارد آورد ولکن حضرت

بهاءالله با کمال شهامت هر تهمتی را از خود دور ميساختند صدر اعظم

بيچاره شد يک روز با خشم و غضب فرياد برآورد و بحضرت بهاءالله گفت چه

خبر است اينهمه مهمانی ميکنی منکه رئيس الوزرای شاهنشاه ايران هستم ميل ندارم

هر شب اينهمه جمعيّت در سر سفره تو حاضر باشند چرا اينهمه اسراف ميکنی مگر

ميخواهی بر ضدّ من قيام کنی و بر عليه من دسته بندی کنی حضرت بهاءالله

فرمودند استغفر اللّه خدا نکند اگر کسی دوستان خودشرا مهمانی کند دليل بر

اين است که ميخواهد دسته بندی و فساد کند حاجی ميرزا آقاسی

ص ٩١

هيچ نگفت زبانش بسته شد با آنکه همه گونه قوّت و اقتدار داشت و زمام امور

کشور در دستش بود و پيشوايان دينی با او همراه بودند آخر نتوانست بحضرت

بهاءالله تهمتی بزند و خود را عاجز و قاصر مشاهده نمود نفوسيکه با حضرت

بهاءالله معاندت داشتند همه مثل حاجی ميرزا آقاسی خود را عاجز ميديدند

حضرت بهاءالله بر همه مقدّم بودند عظمت مقام و بزرگواری ايشان صيت شهرتش

بجميع جهات رسيده بود مردم همه ‌تعجّب ميکردند که چطور ايشان از اين ورطه‌های

هولناک خود را خلاص کرده جان بسلامت ميبرند و معاندين خود را مُلزَم و مجاب

ميسازند ميگفتند خدا ايشانرا حفظ ميکند تا حفظ خدا نباشد هيچکس نميتواند از

اينهمه مخاطرات سلامت بماند حضرت بهاءالله هيچوقت بميل اطرافيان خود رفتار

نميفرمودند و مطابق طمع و غرور آنها اقدامی نميکردند هرچند با رجال دولت

معاشر بودند و با رؤسای دين رفت و آمد داشتند ولی در هيچ موقع از اظهار

امر حقّ و نصرت آن خودداری نمينمودند و بمشارب و آراء رجال دين و دولت در

قبال اظهار حقيقت اعتنائی نداشتند همواره حقوق مظلومين را بدون خوف و بيم

محافظه مينمودند و پيوسته از ضعفا و بی‌گناهان حمايت و دفاع ميفرمودند. انتهی

ص ٩٢

فصل سوّم

پنجم جمادی الاولی بعثت حضرت ربّ اعلی جلّ اسمه مشتمل بر ده مطلب

مطلب اوّل

لوح غلام الخلد

هذا ذِکْرٌ ما ظَهَرَ فی سَنَةِ السِّتّينَ فی اَيّامِ اللّهِ الْمُقْتَدِرِ الْمُهَيْمِنِ الْعَزيزِ الْعَليمِ

اِذَاً قَدْ فُتِحَ اَبْوابُ الْفِرْدَوْسِ وَ طَلَعَ غُلامُ الْقُدْسِ بِثُعْبانٍ مُبينٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ

بِمآءٍ مَعينٍ وَ عَلی وَجْهِه نِقابٌ نُسِجَ مِنْ اِصْبَعِ عِزٍّ قَديرٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاِسْمٍ

عَظيمٍ وَ عَلی رَأسِه تاجُ الْجَمالِ وَ اسْتَضآءَ مِنْهُ اَهْلُ السَّمواتِ وَ الْأَرَضينَ

ص ٩٣

فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ عَظيمٍ وَ عَلی کَتِفِه غَدايِرُ الرُّوحِ کَسَوادِ الْمِسْکِ عَلی لُؤلُؤٍ

بَيْضٍ مُنيرٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ مَنيعٍ وَ عَلی اِصْبَعِهِ الْيُمْنی خاتَمٌ مِنْ لُؤلُؤِ

قُدْسٍ حَفيظٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِرُوحٍ عَظيمٍ وَ نُقِشَ فيهِ مِنْ خَطٍّ اَزَليٍّ خَفيٍّ تَاللّهِ هذا

مَلَکٌ کَريمٍ اِذاً صاحَتْ اَفْئدَةُ اَهْلِ الْبَقآء فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِنُورٍ قَديمٍ وَ عَلی شَفَتِهِ

الْيُمْنی خالٌ تَخَلْخَلَتْ مِنْهُ اَدْيانُ الْعارِفينَ اِذاً صاحَ اَهْلُ حِجابِ اللّاهوتِ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ

قَدْ جآءَ بِسِرٍّ عَظيمٍ وَ هذا مِنْ نُقْطَةٍ فُصِّلَتْ عَنْها عُلُومُ الْأَوَّلينَ وَ الْأخِرينَ اِذاً غَنَّتْ اَهْلُ مَقامِ

الْمَلَکُوتِ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِعِلْمٍ عَظيمٍ وَ هذا لَفارِسُ الرُّوحِ فی حَوْلِ عَيْنٍ سَلْسَبيلٍ اِذاً

ضَجَّ اَهْلُ سِتْرِ الْجَبَرُوتِ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِکَشْفٍ عَظيمٍ وَ نَزَلَ عَنْ سُرادِقِ الْجَمالِ حَتّی

وَقَفَ کَالشَّمْسِ فی قُطْبِ السَّمآء بِجَمالٍ

ص ٩٤

بِدْعٍ مَنيعٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِبِشْرٍ عَظيمٍ فَلَمّا وَقَفَ فی وَسَطِ السَّمآء اَشْرَقَ

کَالشَّمْسِ فی قُطْبِ الزَّوالِ عَلی مَرْکَزِ الْجَمالِ بِاِسْمٍ عَظيمٍ اِذاً ناديَ الْمُنادِ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْغَيْبِ

قَدْ جآءَ بِرُوحٍ عَظيمٍ وَ ضَجَّتْ اَفْئدَةُ الْحُورِيّاتِ فِی الْغُرُفاتِ بِاَنْ تَبارَکَ اللّهُ اَحْسَنُ الْخالِقينَ اِذاً

غَنَّتِ الْوَرْقآءُ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ ما رَأَتْ بِمِثْلِه عُيُونُ اَحَدٍ مِنَ الْمُقَرَّبينَ وَ فُتِحَتْ اَبْوابُ

الْفِرْدَوْسِ مَرَّةً اُخْری بِمِفْتاحِ اِسْمٍ عَظيمٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاِسْمٍ عَظيمٍ وَ طَلَعَتْ

حُورِيَّةُ الْجَمالِ کَأِشْراقِ الشَّمْسِ عَنْ اُفُقِ صُبْحٍ مُبينٍ فَيا بُشْری هذِه حُورِيَّةُ الْبَهآء قَدْ جآئَتْ بِجَمالٍ عَظيمٍ

وَ خَرَجَتْ بِطِرازٍ تَوَلَّهَتْ عَنْها عُقُولُ الْمُقَرَّبينَ فَيا بُشْری هذِه حُورِيَّةُ الْخُلْدِ قَدْ جآئَتْ بِمِلْحٍ عَظيمٍ وَ

نَزَلَتْ عَنْ غُرُفاتِ الْبَقآء ثُمَّ غَنَّتْ عَلی لَحْنٍ اسْتَجْذَبَتْ عَنْهُ اَفْئدَةُ الْمُخْلِصينَ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْخُلْدِ

قَدْ جآءَ بِسِرٍّ عَظيمٍ وَ عُلِّقَتْ فِی الْهَوآء اِذاً اَخْرَجَتْ

ص ٩٥

شَعْراً مِنْ شَعَراتِها عَنْ تَحْتِ نِقابِهَا الْمُنيرِ فَيا بُشْری هذِه حُورِيَّةَ الْخُلْدِ قَدْ جآئَتْ بِرُوحٍ بَديعٍ

اذاً تَعَطَّرَتْ مِنْ شَعْرِها کُلُّ مَنْ فِی الْعالَمينَ ثُمَّ اصْفَرَّتْ وُجُوهُ الْمُقَدَّسينَ وَ اسْتَدْمَتْ مِنْها کَبِدُ

الْعاشِقينَ فَيا بُشْری هذِه حُورِيَّةُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِعِطْرٍ عَظيمٍ تَاللّهِ مَنْ يُغْمِضُ عَيْناهُ عَنْ جَمالِها

عَلی مَکْرٍ عَظيمٍ وَ تَزْويرٍ مُبينٍ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِنُورٍ عَظيمٍ دارَتْ وَ اَدارَتْ فی حَوْلِها

خَلْقَ الْکَوْنينِ فَيا بُشْری هذِه حُورِيَّةُ الْخُلْدِ قَدْ جائَتْ بِدَوْرٍ عَظيمٍ وَ جائَتْ حَتّی قامَتْ فی مُقابَلَةِ

الْغُلامِ بِطِرازٍ عَجيبٍ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِحُسْنٍ عَظيمٍ وَ بَعْدُ اَخْرَجَتْ عَنِ الْقِناعِ

کَفَّ الْخَضيبَ کَشُعاعِ الشَّمْسِ عَلی وَجْهِ مِرْآتٍ لَطيفٍ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِطَرْزٍ عَظيمٍ

وَ اَخَذَتْ طَرَفَ بُرْقَعِ الغُلامِ بِاَنامِلِ ياقوُتٍ مَنيعٍ فَيا بُشْری هذا جَمالُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِطَرْفٍ عَظيمٍ

وَ کَشَفَتِ الْحِجابَ عَنْ وَجْهِه اِذاً تَزَلْزَلَتْ اَرْکانُ

ص ٩٦

عَرْشٍ عَظيمٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ عَظيمٍ ثُمَّ انْعَدَمَتِ الْأَرْواحُ عَنْ هَياکِلِ الْخَلْقِ اَجْمَعينَ

فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ عَظيمٍ وَ شُقَّتْ ثِيابُ اَهْلِ الْفِرْدَوْسِ عَنْ هذَا الْمَنْظَرِ الْمُشْرِقِ

الْقَديمِ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِنُورٍ عَظيمٍ اذاً ظَهَرَ صَوْتُ الْبَقآء عَنْ وَرآء حُجُباتِ الْعِمآء

بِنِدآء جَذِبٍ مَليحٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِجَذْبٍ عَظيمٍ وَ نادی لِسانُ الْغَيْبِ عَنْ مَکْمَنِ الْقَضآء

تَاللّهِ هذا غُلامٌ ما فازَتْ بِلِقآئِه عُيُونُ الْأَوَّلينَ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ عَظيمٍ وَ

صاحَتْ حُورِيّاتُ الْقُدْسِ عَنْ غُرُفاتِ عِزٍّ مَکينٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِسُلْطانٍ مُبينٍ تَاللّهِ هذا

غُلامٌ يَشْتاقُ جَمالَهُ اَهْلُ ملَأ الْعالينَ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ عَظيمٍ ثُمَّ بَعْدَ ذلِکَ

رَفَعَ الْغُلامُ رأْسَهُ اِلی ملَأ الْکَرُّوبينَ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِرُوحٍ عَظيمٍ

ص ٩٧

ثُمَّ تَکَلَّمَ بِکَلِمَةٍ اِذاً قامَ کُلُّ مَنْ فی السَّمواتِ بِرُوحٍ جَديدٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِصوُرٍ

عَظيمٍ ثُمَّ بَعْدَ ذلِکَ تَوَجَّهَ اِلی اَهْلِ الْأَرْضِ بِنَظْرَةِ عِزٍّ بَديعٍ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِنَظْرَةٍ

عَظيمٍ وَ حُشِرَ کُلُّ مَنْ فِی الْمُلْکِ عَنْ هذِهِ النَّظْرَةِ الْعَجيبِ فَيا بُشْری هذا غُلامُ الْخُلْدِ قَدْ جآءَ بِاَمْرٍ

عَظيمٍ ثُمَّ اَشارَ بِطَرْفِه اِلی مَعْدُودٍ قَليلٍ فَرَجَعَ اِلی مَقامِه فی جَنَّةِ الْخُلْدِ وَ هذا مِنْ اَمْرٍ عَظيمٍ

منادی بقا از عرش عما ندا فرمود که ای منتظران وادی صبر و وفا و ای عاشقان

هوای قرب و بقا غلام روحانی که در کنائز عصمت ربّانی مستور بود بِطراز يزدانی

و جمال سبحانی از مشرق صمدانی چون شمس حقيقی و روح قدمی طالع شد و جميع

مَنْ فِی السَّمواتِ وَ الْأَرْض را بقميص هستی و بقا از عوالم نيستی

و فنا نجات بخشيد و حيات بخشود و آنکلمه مستوره که ارواح جميع انبيا و اولياء

باو معلّق و مربوط بود از مکمن غيب و خفا بعرصه شهود و ظهور جلوه فرمود

و چون آنکلمه غيبيّه از عالم هويّه صرفه و احديّه محضه بعوالم ملکيّه تجلّی

فرمود نسيم رحمتی از آن تجلّی

ص ٩٨

برخاست که رائحه عصيان از کلّشیء برداشت و خلعت جديد غفران بر هياکل

نامتناهی اشيا و انسان در پوشيد و چنان عنايت بديعه احاطه فرمود که

جواهر مکنون که در خزائن امکان مخزون بود از نفحه کاف و نون در ظواهر

اکوان بجلوه و شهود آمد بقسميکه غيب و شهود در قميصی مجتمع گشتند و

سرّ و ظهور در پيراهنی بهم پيوستند نفس عدم بملکوت قدم بر‌آمد و جوهر

فنا بر جبروت بقا وارد پس ايعاشقان جمال ذوالجمال و ای والهان هوای

قرب ذوالجلال هنگام قرب و وصال است نه موقع ذکر و جدال اگر صادقيد

معشوق چون صبح صادق ظاهر و لائح و هويدا است از خود و غير خود بلکه

از هستی و نيستی و نور و ظلمت و ذلّت و عزّت از همه بپردازيد و از

نقوش و اوهام و خيال دل بر‌ داريد و پاک و مقدّس در اين فضای روحانی

و ظلّ تجلّيات قدس صمدانی با قلب نورانی بخراميد ای دوستان خمر باقی جاری

و ايمشتاقان جمال جانان بی‌نقاب و حجاب و ای ياران نار سينای عشق در

جلوه و لمعان از ثقل حبّ دنيا و توجّه بآن خفيف شده چون طيور منير عرشی

در هوای رضوان الهی پرواز کنيد و آهنگ آشيان لايزالی نمائيد و البتّه

جان را بی آن قدری نباشد و روانرا بی جانان مقداری نه باری پروانگان

ص ٩٩

يمن سبحان در هر دمی حول سراج دوست جان بازند و از جانان نپردازند

هر طيری را اينقدر مقدور نه وَ اللّهُ يَهْدی مَنْ يَشآءُ اِلی صِراطِ عَلِيٍّ عَظيمٍ کَذلِکَ نَرُشُّ حينَئذٍ عَلی اَهْلِ

الْعَمآء ما يُقَلِّبُهُمْ اِلی يَمينِ الْبَقآء وَ يُدْخِلُهُمْ اِلی مَقامِ الَّذی کانَ فی سَمآء الْقُدْسِ مَرْفُوعاً. انتهی

ص ١٠٠

مطلب دوّم

لوح ناقوس

حضرت وليّ امر الله جلّ سلطانه در لوح مورّخ ٥ شهر الجلال سنه ٩٨ که

باعزاز جناب بديع اللّه آگاه آباده‌ای نازل شده ميفرمايند قوله الأحلی

“راجع بلوح ناقوس و شرح نزول آن فرمودند بنويس اين لوح در اسلامبول

نازلشده بر حسب خواهش آقا محمّد علی اصفهانی بواسطه حضرت عبد‌البهاء و

اين لوح شب پنجم جمادی الاولی ليل مبعث حضرت اعلی بخطّ مبارک جمالقدم

مرقوم و مسطور گرديد تلاوت اين لوح در همان ليله مبارکه محبوب و مقبول“ انتهی

قوله تعالی: هُوَ الْعَزيزُ هذِه رَوْضَةُ الْفِرْدَوْسِ ارْتَفَعَتْ

ص ١٠١

فيها نَغْمَةُ اللّهِ الْمُهَيْمِنِ الْقَيُّومِ وَ فيهَا اسْتَقَرَّتْ حُورِيّاتُ الْخُلْدِ ما مَسَّهُنَّ اَحَدٌ اِلَّا اللّهُ الْعَزيزُ

الْقُدُّوسُ وَ فيها تَغَرَّدَ عَنْدَليبُ الْبَقآء عَلی اَفْنانِ سِدْرَةِ الْمُنْتَهی بِالنَّغْمَةِ الَّتی تَتَحَيَّرُ مِنْهَا الْعُقُولُ

وَ فيها ما يُقَرِّبُ الْفُقَرآءَ اِلی شاطِی الْغَنآء وَ يَهْدِی النّاسَ اِلی کَلِمَةِ اللّهِ وَ اِنَّ هذا لَحَقٌّ مَعْلُومٌ بِسْمِکَ

الْهُوْ وَ اِنَّکَ اَنْتَ الْهُوْ يا هُوْ يا راهِبَ الْأَحَدِيَّةِ اضْرِبْ عَلَی النّاقُوسِ بِما ظَهَرَ يَومُ اللّهِ وَ اسْتَوی جَمالُ

الْعِزِّ عَلی عَرْشِ قُدْسٍ مُنيرٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يامَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا هُودَ الْحُکْمِ اضْرِبْ عَلَی

النّاقُورِ بِاسْمِ اللّهِ الْعَزيزِ الْکَريمِ بِمَا اسْتَقَرَّ هَيْکَلُ الْقُدْسِ عَلی کُرْسِيِّ عِزٍّ مَنيعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ

هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا طَلْعَةَ الْبَقآء اضْرِبْ بِاَنامِلِ الرُّوحِ عَلی رَبابِ قُدْسٍ بَديعٍ بِما ظَهَرَ جَمالُ

الْهُوِيَّةِ فی رِداءِ حَريرٍ لَميعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا مَلَکَ النُّورِ انْفُخْ

فِی الصُّورِ فی هذَا الظُّهُورِ بِما رَکِبَ

ص ١٠٢

حَرْفُ الْهآء بِحَرْفِ عِزٍّ قَديمٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا عَنْدَليبَ السَّناء

غَنِّ عَلَی الْأَغْصانِ فيهذَا الرِّضْوانِ عَلَی اْسْمِ الْحَبيبِ بِما ظَهَرَ جَمالُ الْوَرْدِ عَنْ خَلْفِ حِجابٍ غَليظٍ سُبْحانَکَ

يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا بُلْبُلَ الْفِرْدَوْسِ رَنِّ عَلَی الْأَفْنانِ فيهذَا الزَّمَنِ الْبَديعِ بِما

تَجَلّيَ اللّهُ عَلی کُلِّ مَنْ فِی الْمُلْکِ اَجْمَعينَ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحدٌ اِلّا هُوْ يا طيرَ

الْبَقآء طِرْ فی هذَا الْهَوآء بِما طارَ طَيْرُ الوَفآء فی فَضآء قُرْبٍ کَريمٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ

اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا اَهْلَ الْفِرْدَوْسِ غَنُّوا وَ تَغَنُّوا بِاَحْسَنِ صَوْتٍ مَليحٍ بِمَا ارْتَفَعَتْ نَغْمَةُ اللّهِ خَلْفَ سُرادِقِ قُدْسٍ

رَفيعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا اَهْلَ الْمَلَکُوتِ تَرِنَّمُوا عَلی اِسْمِ الْمَحْبُوبِ

بِما لاحَ جَمالُ الْأَمْرِ عَنْ خَلْفِ الْحُجُباتِ بِطِرازِ رُوحٍ مُنيرٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ

ص ١٠٣

يا اَهْلَ مَلَکُوتِ الْأَسُمآء زَيِّنُوا الرَّفارِفَ الْأَقْصی بِما رَکِبَ الْأِسْمُ الْأَعْظَمُ عَلی سَحابِ قُدْسٍ عَظيمٍ

سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا اَهْلَ جَبَرُوتِ الصِّفاتِ فی اُفُقِ الْأَبْهيَ اسْتَعِدُّوا

لِلِقاء اللّهِ بِما هَبَّتْ نَسَماتُ الْقُدْسِ عَنْ مَکْمَنِ الّذاتِ وَ اِنَّ هذا لَفَضْلٌ مُبينٌ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ

يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا رِضْوانَ الْأَحَدِيَّةِ تَبَهَّجْ فی نَفْسِکَ بِما ظَهَرَ رِضْوانُ اللّهِ الْعَلِيِّ الْمُقْتَدِرِ الْعَليمِ

سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا سَمآءَ الْعِزِّ اشْکُرِی اللّهَ فی ذاتِکَ بِمَا ارْتَفَعَتْ

سَمآءُ الْقُدْسِ فی هَواء قَلْبٍ لَطيفٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا شَمْسَ الْمُلْکِ

اُکسِفی وَجْهِکَ بِما اَشْرَقَتْ شَمْسُ الْبَقآء عَنْ اُفُقِ فَجْرٍ لَميعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا

هُوْ يا اَرْضَ الْمَعْرِفَةِ ابْلَعی مَعارِفَکِ بِمَا انْبَسَطَتْ اَرْضُ الْمعَرِفَةِ فی نَفْسِ اللّهِ الْمُتَعالِی الْعَزيزِ الْکَريمِ سُبْحانَکَ يا هُوْ

ص ١٠٤

يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا سِراجَ الْمُلْکِ اطْفَاْ فی نَفْسِکَ بِما اَضآءَ سِراجُ اللّهِ فی

مِشْکاةِ الْبَقآء وَ اَسْتَضاءَ مِنْهُ اَهْلُ السَّمواتِ وَ الْاَرَضينَ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ

اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا بُحُورَ الْاَرْضِ اسْکُنُوا عَنِ الْأَمْواجِ فی اَنْفُسِکُمْ بِما تَمَوَّجَ الْبَحْرُ الْأَحْمَرُ بِاَمْرٍ بَديعٍ

سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا طاوُوسَ الْأَحَدِيَّةِ تَشَهَّقْ فی اَجَمَةِ اللّاهُوتِ بِما

ظَهَرَتْ نَغْمَةُ اللّهِ عَنْ کُلِّ طَرَفٍ قَريبٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا ديکَ الصَّمَدِيّةِ

تَدَلَّعْ فی اَجَمَةِ الْجَبَرُوتِ بِما نادی مُنادِی اللّهِ عَنْ کُلِّ شَطْرٍ مَنيعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ

لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا مَلَأَ الْعُشّاقِ ابْشِرُوا بِاَرْواحِکُمْ بِما تَمَّ الْفِراقُ وَ جاءَ الْميثاقُ وَ ظَهَرَ الْمَعْشُوقُ بِجَمالِ

عِزٍّ مَنيعٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ يا مَلَأَ الْعِرْفانِ سُرُّوا بِذَواتِکُمْ بِما

ذَهَبَ الْهِجْرانُ وَ جاءَ الأيقانُ وَ لاحَ جَمالُ الْغُلامِ

ص ١٠٥

بِطِرازِ الْقُدْسِ فی فِرْدَوْسِ اِسْمٍ مَکينٍ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ سُبْحانَکَ

اللّهُمَّ يا اِلهی اَسْئَلُکَ بِيَوْمِکَ الَّذی فيهِ بَعَثْتَ کُلَّ الْأَيّامِ وَ بِآنٍ مِنْهُ اَحْصيتَ زَمَنَ الْأَوَّلينَ وَ

الْأخِرينَ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ وَ بِاِسْمِکَ الَّذی جَعَلْتَهُ سُلْطاناً فی جَبَرُوتِ

الْأَسْمآء وَ حاکِماً عَلی مَنْ فی السَّمواتِ وَ الْأَرَضينَ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ

اَنْ تَجْعَلَ هؤُلآء اَغْنياءَ عَنْ دُونِکَ وَ مُقْبِلينَ اِلَيْکَ وَ مُنْقَطِعينَ عَمَّنْ سِواکَ وَ اِنَّکَ اَنْتَ الْمُقْتَدِرُ الْعَزيزُ

الرَّحيمُ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ ثُمَّ اجْعَلْهُمْ يا اِلهی مُقِرّينَ بِوَحْدانِيَّتِکَ وَ

مُذْعِنينَ بِفَرْدانِيَّتِکَ بِحَيْثُ لا يُشاهِدُونَ دُونَکَ وَ لا يَنْظُرُونَ غَيْرَکَ وَ اِنَّکَ اَنْتَ عَلی ذلِکَ لَمُقْتَدِرٌ قَديرٌ

سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ ثُمَّ اَحْدِثْ يا مَحْبُوبی فی قُلُوبِهِمْ حَرارَةَ حُبِّکَ عَلی

قَدَرٍ يَحْتَرِقُ بِها ذِکْرُ غَيْرِکَ لِيَشْهَدُوا

ص ١٠٦

فی اَنْفُسِهِمْ بِاَنَّکَ لَمْ تَزَلْ کُنْتَ فی عُلُوِّ الْبَقآء وَ لَمْ يَکُنْ مَعَکَ مِنْ شَيٍْ وَ تَکُونُ بِمِثْلِ ما قَدْ کُنْتَ

لا اِلهَ اِلّا اَنْتَ الْکَريمُ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ لِأَنَّ عِبادَکَ الَّذينَ

يُريدُونَ اَنْ يَرْتَقُوا اِلی مَعارِجِ تَوْحيدِکَ لَوْ تَسْتَقِرُّ اَنْفُسُهُمْ عَلی ذِکْرِ دُونِکَ لَنْ يَصْدُقَ عَلَيْهِمْ حُکْمُ التَّوْحيدِ

وَ لَنْ يَثْبُتَ فی شَأنِهِمْ سِمَةُ التَّفريدِ سُبْحانَکَ يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ فَسُبْحانَکَ

اللّهُمَّ يا اِلهی لَمّا کانَ الْأَمْرُ کَذلِکَ اَنْزِلْ مِنْ سَحابِ رَحْمَتِکَ ما يُطَّهَرُ بِه اَفْئدَةُ مُحِبّيکَ وَ يُقَدَّسُ

بِه قُلُوبُ عاشِقيکَ ثُمَّ ارْفَعْهُمْ بِرَفْعَتِکَ ثُمَّ غَلِّبْهُمْ عَلی مَنْ عَلَی الْأَرْضِ وَ هذا ما وَعَدْتَ بِه اَحِبّائَکَ

بِقَوْلِکَ الْحَقِّ نُريدُ اَنْ نَمُنَّ عَلَی الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ اَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمْ الْوارِثينَ سُبْحانَکَ

يا هُوْ يا مَنْ هُوَ هُوْ يا مَنْ لَيْسَ اَحَدٌ اِلّا هُوْ. انتهی

ص ١٠٧

مطلب سوّم

خطابه حضرت عبد‌البهاء در يوم مبعث حضرت اعلی در منزل دريفوس در٢٤ می ١٩١٢

هُوَ اللّه

امروز چون مبعث حضرت اعلی بود لهذا جميع شما را تبريک ميگويم امروز روزی

بود که شبش حضرت باب در شيراز برای حضرت باب الباب اظهار امر کردند ظهور

حضرت باب عبارت از طلوع صبح است چنانکه طلوع صبح بشارت بظهور آفتاب ميدهد

همين طور حضرت باب علامت شمس بهاء بود يعنی صبحی بود نورانی که آفاق را

روشن کرد و آن انوار کم‌کم نمايان شد تا عاقبت مهر رخشان جلوه نمود حضرت

باب مبشّر بطلوع شمس بهاءالله بود و در جميع کتب خويش بشارت بظهور حضرت

بهاءالله داد و حتّی در اوّل کتابيکه موسوم باحسن القصص است ميفرمايند

ص ١٠٨

يا سَيّدَنا الأکبَر قَد فَدَيتُ بِکُلّيْ لَکَ وَ ما تَمَنَّيْتُ اِلَّا

القَتْلَ فی سَبيلِکَ . نهايت آرزوی حضرت باب شهادت در اين سبيل بود اين

تاج سلطنت ابديّه را بر سر مبارک نهاد که جواهر زواهرش قرون و اعصار را

روشن نمايد حضرت اعلی روحی له الفدا صدمات بسيار شديد ديد در اوّل امر در

شيراز در خانه خويش حبس بود بعد از آنجا باصفهان حرکت فرمود علمای آنجا

حکم بقتل دادند و نهايت ظلم و اعتساف روا داشتند حکومت حضرت باب را به

تبريز فرستاد و در ماکو حبس شدند و از آنجا بقلعه چهريق برای حبس فرستادند

ضرب شديد ديدند و اذيّت بی‌پايان کشيدند آخر الامر به تبريز مراجعت دادند

و هزاران گلوله بسينه مبارکش زدند لکن از اين شهادت شمعش روشنتر شد و علمش

بلند‌تر گرديد و ‌‌قوّه ظهورش شديد‌تر گشت تا حال که در شرق و غرب اسم مبارکش منتشر است.

باری بعضی را چنان گمان که مظاهر مقدّسه تا يوم ظهور از حقيقت

خويش هيچ خبر ندارند مانند زجاجيکه از روشنائی بی‌نصيب است و چون سراج امر

روشن شود آن زجاج نورانی گردد ولی اين خطا است زيرا مظاهر مقدّسه از بدايت

ممتاز بوده‌اند اين است که حضرت مسيح ميفرمايد

ص ١٠٩

در ابتدا کلمه بود پس مسيح از اوّل مسيح بود کلمه بود و کلمه نزد خدا بود

و بعضی را گمان چنان که وقتی که يحيی در نهر اردن حضرت مسيح را تعميد

داد آنوقت روح القدس بر مسيح نازلشد و مبعوث گشت و حال آنکه حضرت مسيح

بصريح انجيل از اوّل مسيح بود همچنين حضرت محمّد ميفرمايد کُنْتُ نَبيّاً وَ ادَمُ

بَيْنَ الْمآء وَ الطِّينِ و جمالمبارک ميفرمايد کُنْتُ فِی اَزَليَّةِ کَيْنُونَتی عَرَفْتُ حُبّی فيکَ فَخَلَقْتُکَ

آفتاب هميشه آفتابست اگر وقتی تاريک بوده آفتاب نبوده آفتاب بحرارتش آفتابست

لهذا مظاهر مقدّسه لم يزل در نورانيّت ذات خود بوده و هستند امّا يوم بعثت

عبارت از اظهار است و الّا از قبل هم نورانی بوده‌اند حقيقت آسمانی

بوده‌اند و مؤيّد بروح القدس و مظهر کمالات الهی مثل اين آفتاب که هرچند

از نقاط طلوع مينمايد ولی نميشود گفت آفتاب امروز حادث است نه بلکه همان

آفتاب قديم است لکن مطالع و مشارق حادث و جديد باری حضرت اعلی روحی له

الفدا در جميع کتب خويش بشارت بظهور بهاءالله داد که در سنه تسع

ظهور عجيبی ظاهر ميشود و هر خيری حاصل ميگردد و کلّ بلقاء اللّه فائز

ميشوند يعنی ظهور ربّ الجُنود خواهد بود و آفتاب حقيقت طالع و روح

ص ١١٠

ابدی دميده خواهد شد خلاصه بيانات بسيار دارد که جميع در بشارت بظهور

بهاءالله است اين بود که چون حضرت بهاءالله در بغداد يوم رضوان

اظهار امر فرمود جميع بابيان معترف شدند مگر قليلی و قوّت و قدرت بهاءالله

قبل از اظهار امر ظاهر بود و جميع خلق حيران که اين چه شخص جليلی است و

اين چه کمالات و علم و فضل و اقتدار لهذا بمجرّد ظهور در ايّامی قليله

خلق ملتفت شدند با آنکه حضرت بهاءالله در حبس بود ولی امرش شرق و

غرب را احاطه نمود دو پادشاه مستبدّ ميخواستند امرش را محو نمايند و

سراجشرا خاموش کنند لکن روشنتر و در زير زنجير علَمش را بلند کرد و در

ظلمتِ زندان نورش ساطع گشت جميع اهالی شرق ملوک و مملوک نتوانستند

مقاومت نمايند آنچه منع کردند و اصحابش را کشتند نفوس بيشتر اقبال کردند

بجای يک نفر مقتول صد نفر اقبال کردند و امرش غالب شد و اين قدرت

بهاءالله قبل از ظهور معلوم بود نفسی بحضورش مشرّف نشد مگر اينکه

مبهوت گشت علما و فضلای آسيا همه معترف بودند که اين شخص بزرگوار است

امّا ما نميتوانيم از تقاليد دست بر داريم و ميراث آباء را ترک کنيم هر چند مؤمن نبودند

ص ١١١

امّا ميدانستند که شخص بزرگواريست و بهاءالله در مدرسه‌ای داخل نشد

معلّمی نداشت کمالاتش بذاته بود همه نفوسيکه او را می‌‌شناختند اين

مسئله را بخوبی ميدانستند با وجود اين آثارش را ديديد و علوم و کمالاتش

را شنيديد حکمت و فلسفه‌اش را می‌‌بينيد که مشهور آفاق است تعاليمش روح

اين عصر است جميع فلاسفه شهادت ميدهند و ميگويند که اين تعاليم نور آفاق

است باری مظهر الهی بايد نور الهی باشد نورانيّتش از خود او باشد نه از

غير مثل اين آفتاب که نورش از خود اوست امّا نور ماه و بعضی ستارگان از

آفتابست بهمچنين نورانيّت مظاهر مقدّسه بذاتهم است نميشود از ديگری اقتباس

نمايند ديگران بايد از آنها اکتساب علوم و اقتباس انوار نمايند نه آنها

از ديگران جميع مظاهر الهيّه چنين بوده‌اند حضرت ابراهيم و حضرت موسی و

حضرت مسيح و حضرت محمّد و حضرت باب و حضرت بهاءالله در هيچ مدرسه داخل

نشدند لکن کتبی از آنها صادر که جميع شهادت دادند بر اينکه بی‌مثل بوده‌اند

و اين قضيّه بهاءالله و باب يعنی عدم دخول در مدارس را الآن در ايران

نفوس دليل و برهان ميدانند در شرق بکتب بهاءالله استدلال بر حقيّت او

مينمايند که هيچکس نميتواند مانند اين آيات

ص ١١٢

صادر نمايد و نفسی پيدا نشد که بتواند نظير آن بنويسد زيرا اين کتب و

آثار از شخصيکه در مدرسه داخل نشده صادر گشته و برهان حقيّت اوست

باری اين کمالات بذاته بوده و اگر غير اين باشد نميشود نفوسيکه محتاج

تحصيل از ديگرانند چگونه مظهر الهی ميشوند سراجيکه خود محتاج نور است

چگونه روشنی بخشد پس بايد مظهر الهی خود جامع کمالات موهبتی باشد نه

اکتسابی شجری باشد مثمر بذات باشد نه ثمر مصنوعی چنان شجر شجره مبارکه

است که بر آفاق سايه افکنده و ميوه طيّبه دهد پس در آثار و علوم و کمالاتيکه

از حضرت بهاءالله ظاهر شد نظر نمائيد که بقوّه الهيّه و تجلّيات رحمانيّه

بود حضرت باب در جميع کتب بشارت بظهور آن فيوضات و کمالات الهيّه داد

لهذا شماها را تبريک روز بعثت حضرت اعلی روحی له الفداء ميگويم اين عيد

سعيد و روز جديد بر جميع شما‌ها مبارک و مآيه سرور قلوب باد انتهی

ص ١١٣

مطلب چهارم

نطق مبارک روز پنجشنبه ٩ مارچ ١٩١٩ مطابق پنجم جمادی الاُولی سنه ١٣٣٤

امروز روز بسيار مبارکيست متبرّک و متيمّن است طلوع انوار صبح هدی است

مبدأ و منشأ امر ابهی است پرتو اشراق شمس حقيقت است يوم نُفِخَ فِی

الصُّور و نُقِرَ فِی النّاقُور است وقايع اين يوم خيلی عظيم است ولکن

حقيقتش در نزد اهل بصيرت معلوم و هرچند در نزد خلق شرف اين يوم مجهول

است ولی نفخه اولی است در آيه مبارکه قرآن ميفرمايد وَ نُفِخَ فِی الصُّور

فَصَعِقَ مَنْ فی السَّمواتِ وَ الْاَرْض يومی است که جميع مَنْ فِی السَّمواتِ وَ الْاَرْض

منصعق شدند يعنی در نزد اهل بصيرت بحقيقت مدهوش گشته و انسان

منصعق بيهوش يعنی محروم از حيات ابدی بچيزی ملتفت نميشود امّا انسان

ص ١١٤

بصير بحقيقت امر آگاه ميشود يعنی آن نفوسيکه فائز بحيات ابدی ميشوند

ملتفت ميشوند که طلوع صبح حقيقت است و نفخه اولی است که از حقايق معنويّه

روح حيات اخذ گشته و جهان دل و جان مستعدّ نفخه ثانويّه گرديده است که

ميفرمايد فَنُفِخَ فيهِ اُخْری فَاِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ وَ

اَشْرَقَتِ الْأَرْضْ بِنُورِ رَبِّها و از نفخه ثانيه حقايق ‌روحانيّه

و کينونات علوّيّه حيات يابد و از اشراق شمس حقيقت باهتزاز آيد اين نفخه

ثانيه ظهور جمالقدم من يظهره اللّه است باری در آفتاب ملاحظه نمائيد که

چون صبح طالع ميشود قيامت کائنات ارض است زيرا جميع ارض باهتزاز آيد

و اسرار جميع کائنات از حيّز غيب بحيّز شهود آيد و آنچه در کمون ارض

است ظاهر و آشکار گردد و آنچه در غيب اشجار است نمودار شود ولکن جميع

کائنات با وجوديکه باين فيض آفتاب حشر و نشر ميشوند و وجودشان از اشراق

و طلوع آفتابست معذلک از اين فيض بيخبرند مگر کائنات حيّه که زنده هستند

کائنات حيّه ملتفت ميشوند که آفتاب طلوع کرده لهذا بدايت اين يوم مبارک

بدايت قيامت است نفوسيکه حيات ابديّه داشتند ادراک و احساس کرده‌اند که

امروز حکم خمسين الف سنه دارد امروز روزيست که آسمان منطوی شد امروز روزيست که

ص ١١٥

آفتاب بر هم پيچيده گشت امروز روزيست که قمر منشقّ شد امروز روزيست که

ستاره‌ها منتشر شد (١) امروز روزيست که جبال سير و حرکت کرد امروز روزيست

که اموات از قبور بيرون آمد حشر شد نشر گرديد ميزان منصوب شد صراط ممدود گشت

اسرار ارض ظاهر و هويدا گرديد. ابواب جنّت مفتوح شد شعله جحيم برافروخت

اينها جميع علائم يوم قيامت است. حضرت اعلی ميفرمايند که در يکدقيقه اين

وقايع واقع گشت در طرفة العين خمسين الف سنه منقضی شد و جميع اين وقايع

ظاهر گشت زيرا اينها وقايع معنويّه است نه وقايع جسمانيّه. اين است که حضرت

نقطه اولی روحی له الفداء ميفرمايد تَاللّهِ قَد اَتَتِ السّاعَةُ وَ

انشَقَّ القَمَرُ وَ کُلٌّ فی حَشْرٍ مُستَمِرٍّ سُبحانَ اللّهِ شرايط

قيامت بنصّ مبارک حضرت اعلی روحی له الفداء در طرفة العين گذشت يعنی پنجاه

هزار سال در يکدقيقه منقضی شد و جميع اين وقايع عظمی و شروط يوم قيامت

مجری گرديد با وجود اين اهل بيان ميگويند که شرط ظهور من يظهره اللّه اين

است که بايد دو هزار سال بگذرد چونکه دو هزار سال نگذشته است پس جمال مبارک

بر حقّ نيستند و نفوسيکه خود مُقِرّ و معترفند آن پنجاه هزار سال در طَرفَة العين گذشت و وقايع

____________________________________

)١( منتشر يعنی پراکنده و در هم ريخته

ص ١١٦

عظيمه قيامت تحقّق يافت انکار ميکنند که نميشود عدد مستغاث در نوزده سال

منقضی شود فَاعْتَبِرُوا يا اُولِی الْأَبْصار به بينيد که بی‌انصافی

بچه درجه است و نادانی تا چه حدّ و خداوند در صريح قرآن ميفرمايد که

دو نفخه پی در پی است و حضرت اعلی روحی له الفداء جميع حجبات خلق را خرق

فرموده و از برای ظهور من يظهره اللّه شرطی قرار ندادند و فرمودند که اگر

اموز ظاهر شود فَاَنَا اَوَّلُ الْعابِدينَ و بنصّ صريح ميفرمايد اِيّاکَ

اِيّاکَ اَنْ تَحتَجِبَ بالواحِدِ البَيانی اَو بِما نُزِّلَ فِی البَيانِ

با وجود اين اهل بيان گويند که در بيان ذکر مستغاث است واحِدِ بيان ذاتِ

مقدّس حضرت اعلی و هجده حروف حيّ است بواحد بيانی از من يظهره اللّه محتجب

مشو حال اهل بيان بمرآت از شمس حقيقت محتجب شده‌اند انتهی

ص ١١٧

مطلب پنجم

در کمبريج امريکا در ضمن خطابه‌‌ای فرمودند

امروز بعثت حضرت اعلی است روز مبارکی است مبدأ اشراق است زيرا ظهور حضرت

اعلی مانند طلوع صبح صادق بود و ظهور جمالقدم ظهور آفتاب هر صبح نورانی

بشارت از شمس حقيقت دارد لهذا اين يوم يوم مبارکی است مبدأ فيض است بدايت

طلوع است اوّل اشراق است حضرت اعلی در چنين روزی مبعوث شد و ندا بملکوت

ابهی نمود و بشارت بظهور جمالمبارک نمود و بجميع طوايف ايران مقابلی کرد

جمعی در ايران متابعت نمودند و در بلايا و مشقّات شديده افتادند و در مقام

امتحان و افتتان نهايت قوّت و ثبات آشکار نمودند چه بسيار نفوس که در حبس

شديد افتاد و چه بسيار نفوس که عقوبات

ص ١١٨

عظيمه ديد با وجود اين با نهايت ثبوت و استقامت جانفشانی نمودند ابداً

متزلزل نشدند و از امتحانات ملال نياوردند بلکه بر ايمان و ايقان خود

صد مقابل افزودند آن نفوس منتخبين الهی هستند آن نفوس ستاره‌های اوج

نامتناهی هستند که از افق ابدی درخشنده و تابانند حضرت اعلی را در

شيراز اذيّت کردند بعد حضرت باب باصفهان آمد در اصفهان علماء اذيّت زيادی

کرده اعتراضات نمودند بعد حضرت را از اصفهان به تبريز فرستادند در تبريز

چندی اقامت کردند بعد از تبريز بماکو فرستادند در آنجا در قلعه محبوس

نمودند بعد از ماکو بچهريق فرستادند و در آنجا هم محبوس بودند و از چهريق

به تبريز آوردند و در آنجا بنهايت ظلم و جفا شهيد نمودند. حضرت اعلی مقاومت

جميع ايران نمودند اذيّتها ديدند و هرچه خواستند آنسراج الهی را خاموش کنند

روشنتر گرديد و روز بروز امرش واضحتر شد در ايّاميکه در ميان خلق بودند در

جميع اوقات بشارت به بهاءالله ميفرمودند و در جميع الواح و کتب ذکر

بهاءالله نمودند و بشارت بظهور بهاءالله دادند که در سنه نُه هر خيری

مييابيد در سنه نُه سعادتِ کلّی حاصل ميکنيد در سنه نُه بلقاء اللّه فائز

ميشويد و از اين قبيل بيانات بسيار و جمالمبارک را باسم

ص ١١٩

من يظهره اللّه ذکر فرموده‌اند مختصر اين است که آنوجود مقدّس در محبّت جمالمبارک

جانفشانی فرمود چنانچه در کتاب احسن القصص ميفرمايد يا سَيِّدَنَا الْاَکْبَرَ

قَد فَدَيْتُ بِکُلّی لَکَ وَ ما تَمَنَّيْتُ اِلَّا القَتْلَ فِی مَحَبَّتِکَ

وَ السَّبَ فِی سَبيلِکَ وَ اَنْتَ الْکافِی بِالْحَقِّ ملاحظه کنيد که

آنوجود مبارک چه قدر صدمه ديدند و چگونه جانفشانی نمودند و چگونه بمحبّت

جمالمبارک منجذب بودند و چگونه ما بايد بايشان اقتدا کنيم و جانفشانی نمائيم

و بنار محبّت اللّه مشتعل گرديم و از عنايات الهی بهره و نصيب گيريم زيرا

آنوجود مبارک وصيّت کرده که در ظهور جمالمبارک در نهايت انقطاع باشيم و در نهايت

انجذاب باشيم جميع بشر را از برای او دوست داريم و خدمت بعالم انسانی کنيم

بَناءً عَلی ذلِکَ مبارکباد امروز چه که امروز روز مبارکی است امشب من از

ملاقات شما بسيار مسرورم و از خدا خواهم که فيوضات ملکوت الهی بر شما احاطه

نمايد وجوه شما نورانی گردد و قلوبتان روحانی باشد و جميع ابناء و بنات ملکوت

گرديد و منسوب بخداوند جليل شويد و بموجب تعاليم حضرت بهاءالله عمل کنيد انتهی

ص ١٢٠

مطلب ششم

آيات مبارکه در باره اهمّيّت يوم مبعث مبارک

يوم بعثت حضرت ربّ اعلی از جمله اعياد عظيمه اينظهور اعظم است جمالمبارک

جلّ جلاله در کتاب مستطاب اقدس عيد رضوان و يوم مبعث حضرت اعلی را عيد اعظم

فرموده‌اند قوله تبارک و تعالی “. قَدِ انْتَهَتِ الْأَعْيادُ اِلَی الْعَيدَيْنِ الْأَعْظَمَيْنِ اَمَّا الْأَوَّلُ اَيّامٌ فيها تَجَلّيَ

الرَّحْمنُ عَلی مَنْ فِی الْأِمْکانِ بِاَسْمآئِهِ الْحُسْنی وَ صِفاتِهِ الْعُلْيا وَ الْآخَرُ يَوْمٌ فيهِ بَعَثْنا مَنْ بَشَّرَ النّاسَ بِهذَا

الْأِسْمِ الَّذی بِه قامَتِ الْأَمْواتُ وَ حُشِرَ مَنْ فِی السَّمواتِ وَ الْأَرَضينَ “. ( کتاب اقدس آيه ٢٥٦ )

ص ١٢١

بعثت مبارک در ليله پنجم جمادی الأولی سال ١٢٦٠ هجری قمری وقوع يافت و

هيکل مبارک در کتاب بيان فارسی در باب سابع از واحد ثانی ميفرمايند

قوله تعالی: و از حين ظهور شجره بيان الی ما يغرب قيامت رسول اللّه

است که در قرآن خداوند وعده فرموده که اوّل آن بعد از دو ساعت و يازده

دقيقه از شب پنجم جمادی الأولی سنه ١٢٦٠ که سنه ١٢٧٠ از بعثت ميشود انتهی.

تاريخ بعثت حضرت اعلی بنصّ صريح مرکز ميثاق جلّ ثنائه از بعد از سال قمری

بحساب شمسی تبديل خواهد شد در لوح مرحوم ميرزا قابل آباده اين بيان از

قلم مبارک طلعت پيمان نازل قوله العزيز. در خصوص روز مبعث حضرت اعلی

روحی له الفداء مرقوم نموده بوديد در سؤال و جواب مندرج يوم کمال از

شهر عظمت واقع و يوم شهادت در يوم سلطان از شهر رحمت واقع اين نصّ قاطع

است و نصوص قاطعه را هيچ امری معارضه ننمايد بعد چنين خواهد شد ولی چون

در ايّام مبارک اين دو يوم مقدّس در پنجم جمادی الاوّل و بيست و هشتم شعبان

گرفته ميشد و در ساحت اقدس احبّا حاضر شده يوم بعثت را اظهار

ص ١٢٢

سرور ميفرمودند و يوم شهادت را اظهار حزن و تأثّر شديد از شمايل مبارک

ظاهر لهذا ما نيز الی الآن اين دو يوم را در اين دو تاريخ ميگيريم ولی

آنچه منصوص است بعد مجری ميشود. انتهی

تولّد مبارک حضرت عبد‌البهاء نيز در همين ليله بعثت حضرت اعلی واقع شده و در

مدينه طهران در شب بعثت حضرت نقطه اولی طلعت پيمان از غيب بعرصه شهود

قدم گذاشته‌اند ولی بموجب لوح مبارک صادر از کلک مطهّر مرکز ميثاق که

در جلد دوم مکاتيب صفحه ١٣٨ مندرج است جشن و سرور در آن ليله مستقيماً

راجع به بعثت حضرت ربّ اعلی است قوله جلّ ثنائه بنصّ شريعت الهيّه و امر

مبرم پنجم جمادی الاوّل روز مبعث حضرت اعلی روحی له الفداست لهذا

بايد آن يوم مبارک را بنام بعثت آن نيّر آفاق آئين گيرند و آرايش نمايند

و سرور و شادمانی کنند و يکديگر را بمژده آسمانی بشارت دهند زيرا آن

ذات مقدّس مبشّر اسم اعظم بود پس جز ذکر بعثت حضرت اعلی روحی له الفداء

در آن روز يعنی پنجم جمادی الاوّل جايز نه زيرا اين نصّ قاطع شريعت الهيّه

است امّا ولادت اين عبد در آن يوم واقع گشته اين دليل بر الطاف و عنايات الهيّه است

ص ١٢٣

در حقّ اين عبد ولی آن يوم مبارک را بايد يوم بعثت حضرت اعلی دانست و بدايت

طلوع صبح حقيقت شناخت و باين سبب بفرح و سرور و شادمانی پرداخت هذا هو

الحقّ زنهار زنهار از آنچه ذکر شد تجاوز نگردد زيرا سبب نهايت حزن و کدورت قلب عبد‌البهاء شود. انتهی

باری حضرت اعلی روحی ما سوا فداه در ليله پنجم جمادی الاوّل سنه ١٢٦٠ هجری

قمری در شيراز در بيت مبارک در نزد جناب باب الباب اظهار امر فرمودند و در

آنوقت بر حسب تاريخ نبيل ( صفحه ٧٢ ترجمه انگليسی ) بيست و پنجسال و چهار

ماه و چهار روز از سنّ مبارکشان گذشته بود شرح اين واقعه عظيمه در فصل سوم از ترجمه

انگليسی تاريخ نبيل زرندی بتفصيل مذکور و در اينمقام خلاصه قسمتی از آن فصل را مندرج ميسازد

ص ١٢٤

مطلب هفتم

بعثت حضرت اعلی

( ملخّص از تاريخ نبيل زرندی )

دشمنان و مخالفين جناب سيّد کاظم رشتی پس از وفات آن حضرت جانی تازه گرفتند

و برای بدست آوردن رياست بجدّ و جهد مشغول شدند زيرا تشنه رياست بودند و تا

جناب سيّد در اين عالم بودند هيچکس اعتنائی بآن اشخاص رياست طلب نداشت بعد

از وفات سيّد مرحوم مخالفينش جرئت و جسارت يافتند و بتفرقه اصحاب سيّد پرداختند

خود مدّعی مقامات شدند و بتدارک مافات اقدام نمودند شاگردان جناب سيّد از وفات آن بزرگوار

اندوهگين و محزون بودند طولی نکشيد که جناب ملّا حسين بشرويه‌ای از مسافرت اصفهان و خراسان

ص ١٢٥

که بامر سيّد مرحوم رفته بود بکربلا مراجعت فرمود ورود ايشان بکربلا در يوم

اوّل ‌محرّم سال ١٢٦٠ هجری مطابق ( ٢٢ يناير ١٨٤٤ ميلادی ) بود شاگردان پريشان

سيّد دور ملّا حسين مجتمع شدند نااميدی آنها باميدواری تبديل شد و همّت گماشتند

که از محبوب بی‌نشان نشانی بيابند جناب ملّا حسين در پهلوی منزل مسکونی سيّد

مرحوم منزلی اختيار کرد و مدّت سه روز بسوگواری استاد خود مشغول شد عدّه زيادی

بملاقات او شتافتند و به تسليت و تعزيتش پرداختند زيرا مشاراليه را بزرگترين

شاگرد سيّد مرحوم ميدانستند جناب ملّا حسين بعد از پايان ايّام سوگواری عدّه‌ای

از شاگردان سيّد مرحوم را که دارای اخلاص بودند بنزد خويش خواند و از آنها

پرسيد استاد بزرگوار ما در اواخر ايّام چه وصيّتی فرمود و آخرين نصيحتهای او چه

بود در جوابش گفتند که استاد بزرگوار نهايت تأکيد را فرمود و چند مرتبه بما

تکرار کرد که بعد از وفاتش ترک منزل و خانمان گوئيم و در بلاد منتشر شويم

بجستجوی حضرت موعود پردازيم و هيچ امری را بر اين مسئله ترجيح ندهيم قلوب خود

را از هر آلايشی پاک کنيم و از توجّه بمقاصد دنيوی بر کنار باشيم ميفرمود ظهور

موعود نزديک است خود را آماده کنيد حتّی بما فرمود حضرت موعود الآن در ميان

ص ١٢٦

شماست ظاهر و آشکار است ميان شما و آن بزرگوار حجابهائی مانع است قيام

کنيد جستجو کنيد تا حجب مانعه را از ميان برداريد و بدانيد که تا نيّت را

خالص نکنيد و بدعا و مناجات نپردازيد و استقامت را شعار خود نسازيد بمقصود

نخواهيد رسيد زيرا خداوند در قرآن ميفرمايد وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا

لَنَهْدِيَنَّهُمُ سُبُلَنا جناب ملّا حسين چون اين بيانات را از شاگردان

سيّد مرحوم شنيد بآنها فرمود با وجود اينهمه تأکيدات که از استاد بزرگوار

شنيده‌ايد پس چرا تا کنون در کربلا مانده‌ايد و بجستجوی حضرت موعود نپرداخته‌ايد

گفتند همه ما مقصّريم و اقرار و اعتراف بتقصير خود داريم و شخص ترا صاحب

رتبه عظيم و مقام عالی ميشماريم اينک هرچه بفرمائی اطاعت ميکنيم حتّی اگر

خود را حضرت موعود ‌معرّفی کنی بيدرنگ ادّعای ترا قبول ميکنيم خلاصه هر چه

بفرمائی حاضريم و باطاعت تو کمر بسته‌ايم جناب ملّا حسين فرياد برآورد و

فرمود ما همه بنده آستانيم استغفر اللّه که من چنين ادّعائی داشته باشم اگر

لحن گفتار استاد بزرگوار را آشنا بوديد باين گونه سخنان لب نميگشوديد اينک

اوّلين چيزيکه بر من و شما واجب است آنست که باجرای وصايای سيّد مرحوم اقدام کنيم

و آنچه را فرموده قولاً و عملاً تنفيذ نمائيم

ص ١٢٧

همه اطاعت کردند جناب ملّا حسين پس از آن بملاقات ميرزا حسن گوهر و ميرزا

محيط کرمانی که از شاگردان مشهور جناب سيّد کاظم بودند شتافته و تأکيدات

و سفارشهای استاد بزرگوار را بآنها تذکّر داده فرمودند برخيزيد تا در

جستجوی موعود باطراف بلاد برويم اين دو نفر هر کدام عذرهائی تراشيدند

و هريک ببهانه‌ای متشبّث شدند يکی گفت چه طور ممکن است برويم دشمن زياد

داريم همه در نهايت قوّت و قدرتند اگر ما برويم آنها فرصت خواهند يافت

ما بايد در اين شهر بمانيم و مقام استاد مرحوم خود را محافظه نمائيم ديگری

گفت من بايد در اين شهر بمانم و از بازماندگان سيّد مرحوم نگهداری کنم جناب

ملّا حسين مقصود آنها را فهميد و دانست که نصيحت و اصرار در آنها مؤثّر نيست

ناچار آنها را سرگرم خيالات خود گذاشت و خود بجستجوی مطلوب پرداخت.

سنه ستّين که ظهور موعود در آن واقع شد در احاديث مرويّه از حضرت رسول

و ائمّه اطهار عليهم السّلام مذکور گرديده حضرت صادق عليه السّلام در جواب

کسيکه از ميقات ظهور قائم سؤال کرده بود فرمودند ( وَ فی سَنَةِ السِّتيّن يَظْهَرُ اَمْرُه وَ يَعْلُو ذِکْرهُ )

ص ١٢٨

محيّ‌‌الدّين عربی در کتب و رسائل خويش باسم قائم موعود و سال ظهور آن بزرگوار

اشاره فرموده از جمله ميفرمايد حضرت مهدی چند وزير دارد که همه ايرانی هستند

اسم مبارک حضرت مهدی مرکّب از اسم نبيّ و وليّ است در صورتيکه اسم وليّ مقدّم بر

اسم نبيّ باشد و سال ظهور حضرت مهدی مطابق با نصف کوچکترين عددی است که بر

اعداد آحاد قابل قسمت است ( ٢٥٢٠ و نصف آن ١٢٦٠ است )

ميرزا محمّد اخباری اشعاری دارد که سال ظهور قائم موعود را در آن ذکر کرده و

مضمون آن اين است که ميگويد در سال غرس ١٢٦٠ زمين از نور قائم روشن ميشود

و در سال غرسه ١٢٦٥ جهان از عظمتش مملوّ خواهد شد اگر تا سال غرسی ١٢٧٠ زنده

بمانی مشاهده خواهی نمود که طوايف و حکّام و مردم و دين همه تجديد شده است

از حضرت امير المؤمنين علی بن ابيطالب عليه السّلام حديثی مروی است که

فرمودند در سال غرس ١٢٦٠ شجره هدايت الهی در جهان کاشته خواهد شد.

باری جناب ملّا حسين بعد از آنکه اصحاب سيّد مرحوم را باجرای وصايای آن بزرگوار

ص ١٢٩

تشويق نمودند از کربلا به نجف عزيمت کردند ميرزا محمّد حسن برادرشان و ميرزا

محمّد باقر خالوزاده شان با ايشان همراه بودند اوقاتی که جناب ملّا حسين

در سفر خراسان بوطن خويش بشرويه رفته بودند اين دو نفر با ايشان همراه شدند

باری اين سه نفر بمسجد کوفه رسيدند جناب ملّا حسين برای مدّت چهل روز در مسجد

کوفه عزم اعتکاف فرمودند و بعبادت مشغول شدند روزها صائم بودند و شبها بدعا

و مناجات مشغول برادرشان نيز در صوم و صلوة با ايشان همراه و خالوزاده شان

متصدّی تهيّه وسائل غذا و ساير لوازم بودند و پس از فراغت مشار‌اليه نيز

بعبادت ميپرداخت پس از چند روز ملّا علی بسطامی که از مشاهير شاگردان مرحوم

سيّد بود با دوازده نفر ديگر از همراهان خود بمسجد کوفه وارد شدند ورود اين

جمعيّت سکون و آرامش آنمحل را بر هم زد و فضای مسجد که بی‌سر و صدا بود

بورود آن ١٣ نفر با هياهو و سر و صدا همراه شد ملّا علی بسطامی اطّلاعاتش در

باره تعاليم حضرت شيخ و سيّد فراوان بود حتّی بعضی او را از ملّا حسين بالاتر

ميدانستند پس از ورود بمسجد چون ملّا حسين را مشغول عبادت و توجّه ديد در ابتدا

خواست در باره عزيمت و منظور از ملّا حسين سؤالی کند لکن ملّا حسين پيوسته

ص ١٣٠

بتوجّه و نياز مشغول بود و برای ملّا علی وقت مناسبی پيش نيامد چند مرتبه

خواست که نزد ملّا حسين برود ولی باز مبادرت نکرد بالأخره تصميم گرفت

که او نيز بعبادت مشغول شود برای مدّت چهل روز با ٩ نفر ديگر از همراهانش

باعتکاف پرداخت سه نفر ديگر هم بتهيّه لوازم و مايحتاج مشغول بودند اعتکاف

چهل روزه ملّا حسين که تمام شد بهمراهی برادر و خالوزاده‌اش بنجف برگشت

شب از کربلا رد شد و پس از زيارت نجف بجانب بوشهر روان گرديد در بوشهر نفحه

لطيفه غيبی بمشامش رسيد زيرا در اين شهر محبوب عالميان چندی متوقّف و بتجارت

مشغول بودند روائح قدسی که از انفاس طيّبه حضرت موعود در فضای اين شهر منتشر

بود مشام جان آنطالب صادق را ‌معطّر ساخت مدّت توقّف مشار‌اليه در بوشهر آنقدرها

طول نکشيد باطناً حسّ ميکرد که ‌‌قوّه پنهانی او را بجانب شمال و بصوب شيراز

ميکشاند بر حسب سائقه غيبيّه بجانب شيراز روان گشت پس از ورود از برادر و

خالوزاده‌اش جدا شد بآنها گفت شما بمسجد ايلخانی برويد و در آنجا منتظر

باشيد انشاء اللّه هنگام مغرب نزد شما خواهم آمد آنها رفتند جناب ملّا حسين

چند ساعت در خارج شهر گردش کرد در آن بين جوانی را مشاهده نمود که جبهه گشاده‌ای داشت

ص ١٣١

و عمامه سبزی بر سر نهاده پيش ميآمد و چون بملّا حسين رسيد با تبسّم سلام

کرد و فرمود الحمد للّه که بسلامت وارد شديد و مانند دوست صادق باوفائيکه

با رفيق قديمی خود برخورد نمايد با ملّا حسين بمهر و محبّت تلاقی نمود ملّا

حسين خيال کرد اين جوان يکی از شاگردان مرحوم سيّد است که عزيمت او را بشيراز

شنيده و اينک به پيشباز او آمده است مرحوم ميرزا احمد قزوينی شهيد داستان

تشرّف ملّا حسين را هنگام ورود بشيراز بحضور مبارک از خود او شنيده و خلاصه

آنواقعه تاريخی از اينقرار است ملّا حسين ميگفته جوانيکه در خارج شهر شيراز

بخدمتش رسيدم با نهايت محبّت نسبت بمن رفتار کرد و مرا بمنزلش دعوت فرمود

تا رنج سفر از من دور شود و از خستگی دمی بياسايم من از او درخواست کردم

که از قبول دعوت معذورم داريد زيرا همراهان من در شهر بانتظار مراجعت من

هستند فرمودند آنهارا بخدا بسپار خداوند آنها را محافظت ميفرمايد بعد مرا

امر کرد تا در خدمتش روان شوم من هم بقدری از حسن رفتار و شيرينی گفتارش

متأثّر شده بودم که نتوانستم دعوتشرا اجابت نکنم از احساس شديد و عواطف عاليه

و آواز دلربا و متانت و وقارش در حيرت بودم پس از طيّ طريق بدر منزل رسيديم

بنای منزل در نهايت ظرافت بود جوان در را کوبيد غلامی

ص ١٣٢

حبشی در را بگشود جوان اوّل وارد منزل شده و بمن فرمود “ اُدْخُلُوها

بِسَلامٍ امِنينَ “ عظمت و جلال و قدرت و طرز مهمان نوازيش تا اعماق

قلب من اثر کرد آيه قرآنيرا که تلاوت فرمود برای وصول بمقصود قلبی خود

بفال نيک گرفتم زيرا اين آيه را وقتی فرمود که من ميخواستم وارد منزل

شوم اين اوّلين منزلی بود که من در آن شهر وارد ميشدم هوای اين شهر از

اوّل ورود سرور و نشاطی عجيب در من ايجاد کرده بود که هر چه بخواهم وصف

کنم نميتوانم با خود گفتم آيا ممکن است در اين شهر بمقصود برسم آيا

ممکن است اين پيش آمد بحصول مقصود من کمک کند و بدوره انتظار من خاتمه

بخشد خلاصه وارد منزل شدم صاحب خانه از جلو و من از دنبال وارد اطاق

شديم بمحض ورود باطاق سرور و نشاط من مضاعف گشت هر چه بگويم کم گفتم

نشستيم جوان فرمود آفتابه و لگن آوردند برای اينکه دست و پای خود را

از گرد سفر بشويم من اجازه خواستم که در اطاق ديگر بشستن دست و پا اقدام

کنم ولی آن بزرگوار در همان اطاق با دست مبارک خود آب ريختند من دست و

پايم را شستم بعد ظرفی از شربت برای من آوردند آنگاه فرمودند سماور و

چای حاضر شد و چای بمن مرحمت کردند پس از آن اجازه خواستم مرخص شوم

ص ١٣٣

و عرض کردم مغرب نزديک است همراهان منتظر من هستند بآنها گفته‌ام هنگام